Ngày 15/6/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2598/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Tăng cường dạy và học ngoại ngữ trên địa bàn tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026-2035, định hướng đến năm 2045”.

Theo báo cáo tổng kết giai đoạn trước, giáo dục ngoại ngữ đại trà của Nghệ An dù có bước tiến lớn ở môn tiếng Anh nhưng vẫn bộc lộ khoảng cách giữa các vùng miền, đặc biệt là sự khiêm tốn về quy mô đối với các ngôn ngữ khác. Nhằm đáp ứng làn sóng FDI mạnh mẽ tại các khu công nghiệp trọng điểm (như VSIP, WHA, Hoàng Mai) cùng yêu cầu về an ninh, đối ngoại nhân dân dọc theo hơn 468 km đường biên giới đất liền giáp nước bạn Lào, Đề án mới ra đời nhằm kiến tạo một bản đồ giáo dục đa ngôn ngữ.

Thống kê đến năm 2025 cho thấy xu hướng dịch chuyển tích cực sang các nhóm ngôn ngữ kinh tế, phục vụ trực tiếp cho thị trường lao động và xuất khẩu.

Ngoài tiếng Anh, tiếng Trung Quốc là ngoại ngữ có lượng học viên tăng trưởng mạnh nhất (đạt trên 4.500 học viên tại các trung tâm vào năm 2025). Môn học này đã bắt đầu được giảng dạy chính thức tại trường THPT từ năm 2024.

Tiếng Hàn Quốc và tiếng Nhật Bản tăng nhanh tại các cơ sở đào tạo nghề và trung tâm ngoại ngữ (đạt khoảng 1.400 học viên mỗi bên vào năm 2025). Tiếng Đức phát triển vượt trội trong phân khúc du học nghề theo các tiêu chuẩn quốc tế.

Tiếng Nga và tiếng Pháp tiếp tục giữ vững vai trò là các ngôn ngữ truyền thống hàn lâm tại trường THPT Chuyên Phan Bội Châu và Đại học Vinh, duy trì thành tích xuất sắc tại các kỳ thi Học sinh giỏi Quốc gia.

Tiếng Lào được tổ chức dạy cơ bản tại các Đồn biên phòng từ năm 2022 cho cán bộ, chiến sĩ và công chức vùng biên. Tỉnh cũng đẩy mạnh mô hình "đào tạo ngược" – dạy tiếng Việt cho hàng trăm lưu học sinh Lào sang học tập.

Đề án đặt mục tiêu đưa Nghệ An trở thành trung tâm đào tạo đa ngoại ngữ của khu vực Bắc Trung Bộ, xây dựng một thế hệ trẻ năng động có thể sử dụng thành thạo ít nhất một ngoại ngữ khác ngoài tiếng Anh.

Giai đoạn 2026-2030: Triển khai thí điểm dạy tiếng Lào (dưới dạng ngoại ngữ 2 hoặc tự chọn) tại các trường phổ thông dân tộc nội trú, trường THCS, THPT và trung tâm GDTX khu vực biên giới. Bồi dưỡng năng lực giao tiếp tiếng Lào cơ bản cho cán bộ, công chức cấp xã vùng biên.

Thí điểm các hoạt động cho trẻ mầm non và học sinh lớp 1, lớp 2 làm quen với tiếng Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản tại những cơ sở có nhu cầu và đủ điều kiện.

Phấn đấu đến năm 2030, mỗi phường/xã thuộc khu vực đô thị và khu kinh tế, khu công nghiệp có tối thiểu 01 cơ sở giáo dục phổ thông triển khai dạy hoặc tổ chức hoạt động liên quan đến các tiếng Trung, Hàn, Nhật.

Huy động các trung tâm ngoại ngữ tại đô thị mở rộng giảng dạy các ngôn ngữ ngoài tiếng Anh, hướng tới đáp ứng từ 60% đến 80% nhu cầu nhân lực ngoại ngữ của các doanh nghiệp FDI.

Giai đoạn 2031-2035: Mở rộng diện dạy tiếng Lào tới toàn bộ các xã biên giới. Mở rộng quy mô giảng dạy tiếng Trung, Hàn, Nhật tại các trường phổ thông. Từng bước tích hợp yêu cầu ngoại ngữ thứ hai này vào các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học theo đặc thù từng ngành nghề.

Mục tiêu đến năm 2035, tất cả trường THPT khu vực đô thị và khu kinh tế phải tổ chức giảng dạy ít nhất 02 ngoại ngữ (gồm tiếng Anh và một trong các tiếng: Trung, Hàn, Nhật).

Định hướng đến năm 2045: Biến năng lực ngoại ngữ đa dạng trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi của tỉnh Nghệ An trong thu hút đầu tư và phát triển kinh tế tri thức. Hình thành thế hệ công dân Nghệ An năng động, tự tin hội nhập, có thể giao tiếp, làm việc bằng hai ngoại ngữ trở lên.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, UBND tỉnh đã đề ra các giải pháp thực hiện. Đó là đẩy mạnh tuyên truyền về lợi ích của việc học ngoại ngữ thứ hai; xây dựng các phong trào, câu lạc bộ ngôn ngữ, trang trí khuôn viên học tập đa ngôn ngữ và phát thanh nội dung bản địa tại các vùng biên giới. Kết nối chặt chẽ với doanh nghiệp du lịch và xuất khẩu lao động để tạo động lực đầu ra cho người học. Rà soát, nghiên cứu ban hành các chính sách đặc thù nhằm thu hút, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, giảng viên ngoại ngữ đạt chuẩn năng lực quốc tế. Đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá; xây dựng và triển khai chương trình, giáo trình, sách giáo khoa, tài liệu, học liệu dạy và học ngoại ngữ. Đẩy mạnh hợp tác quốc tế và xã hội hóa trong thúc đẩy dạy và học ngoại ngữ...

UBND tỉnh giao Sở Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chủ trì thực hiện Đề án, phối hợp với các Sở, ngành liên quan, các địa phương trong triển khai thực hiện, hướng dẫn tổ chức thực hiện; kiểm tra, giám sát, đánh giá, tổng hợp kết quả thực hiện Đề án trong toàn tỉnh. Phối hợp với Sở Nội vụ tham mưu trình cấp có thẩm quyền bổ sung, hoàn thiện các quy định về định mức biên chế giáo viên dạy ngoại ngữ; các cơ chế, chính sách tuyển dụng, sử dụng, quản lý việc dạy ngoại ngữ trên địa bàn tỉnh.

PQ (Tổng hợp)