Tại Công văn số 10016/UBND-VX ngày 07/8/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thái Văn Thành giao các Sở: Y tế, Tài chính, Văn hóa Thể thao và Du lịch, Khoa học và Công nghệ và UBND các xã, phường căn cứ chức năng, nhiệm vụ tăng cường thực hiện Chiến lược quốc gia chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030 theo chỉ đạo của Bộ Y tế tại Công văn số 5653/BYT-PB ngày 29/7/2026 bảo đảm kịp thời, hiệu quả, đúng tiến độ. Sở Y tế chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành, đơn vị liên quan tham mưu UBND tỉnh các nội dung thuộc thẩm quyền.

Tại Công văn số 5653/BYT-PB, Bộ Y tế yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chú trọng phát hiện nhiễm HIV trong nhóm người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV. Đa dạng hóa các biện pháp phát hiện nhiễm HIV tại cộng đồng và cơ sở y tế. Ứng dụng các kỹ thuật, sinh phẩm xét nghiệm mới, phương pháp lấy mẫu mới trong chẩn đoán nhiễm HIV theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế; xác định những người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV để triển khai các biện pháp can thiệp phù hợp phòng lây nhiễm HIV; đồng thời kết nối sớm người nhiễm HIV được điều trị bằng thuốc kháng HIV.

Tăng cường huy động cộng đồng, các cơ quan, tổ chức, cá nhân, y tế tư nhân tham gia triển khai các biện pháp phát hiện sớm người nhiễm HIV. Truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng, chống HIV/AIDS, tập trung vào nhóm người có hành vi nguy cơ cao lây nhiễm HIV, người dưới 18 tuổi và người lao động nhằm tăng cường khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS. Đẩy mạnh hoạt động truyền thông số, truyền thông trực tuyến qua mạng xã hội, tổ chức các chiến dịch truyền thông theo các chủ đề. Tăng cường sự tham gia của y tế tư nhân trong cung cấp các dịch vụ can thiệp giảm tác hại trong dự phòng lây nhiễm HIV.

Các địa phương chỉ đạo các đơn vị tăng cường quản lý, theo dõi, điều trị HIV theo hướng dẫn của Bộ Y tế; hỗ trợ tuân thủ điều trị cho người bệnh HIV/AIDS. Tăng cường tư vấn và xét nghiệm HIV cho phụ nữ mang thai, điều trị ngay thuốc kháng HIV cho phụ nữ mang thai nhiễm HIV để phòng lây truyền HIV cho con; chẩn đoán sớm và điều trị bằng thuốc ARV cho tất cả trẻ sinh ra từ bà mẹ nhiễm HIV để dự phòng lây truyền HIV từ mẹ. Tăng cường phát hiện và điều trị các bệnh đồng nhiễm, các bệnh không lây nhiễm ở người nhiễm HIV.

Tăng cường sử dụng bệnh án điện tử trong điều trị dự phòng trước phơi nhiễm với HIV (PrEP) và điều trị HIV/AIDS. Phối hợp với Bộ Y tế và chỉ đạo, đôn đốc, giám sát các đơn vị trên địa bàn triển khai xây dựng, cập nhật hệ thống dữ liệu phòng, chống HIV/AIDS có khả năng kết nối liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế và cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm theo quy định của pháp luật, kịp thời báo cáo các khó khăn, vướng mắc theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Phối hợp với Bộ Y tế tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong dự báo, cảnh báo, giám sát, theo dõi, đánh giá dịch bệnh và các hoạt động tư vấn, dự phòng, xét nghiệm, điều trị HIV/AIDS.

Các địa phương huy động và đa dạng hóa các nguồn ngân sách cho phòng, chống HIV/AIDS theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước, Luật Đầu tư công và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, phù hợp với tình hình thực tiễn. Tối ưu hóa, phân bổ và sử dụng hiệu quả ngân sách cho phòng, chống HIV/AIDS. Chủ động bố trí kinh phí để triển khai các hoạt động theo kế hoạch đã được phê duyệt.

Chỉ đạo các đơn vị có chức năng căn cứ khả năng ngân sách của địa phương và các nguồn kinh phí hợp pháp khác trình HĐND tỉnh, thành phố quyết định mức hỗ trợ chi phí cùng chi trả đối với thuốc kháng HIV cho người nhiễm HIV có thẻ bảo hiểm y tế theo mức hưởng của pháp luật về bảo hiểm y tế. Tiếp tục vận động, điều phối và sử dụng hiệu quả các nguồn viện trợ, tài trợ quốc tế thuộc phạm vi quản lý cho công tác phòng, chống HIV/AIDS và phòng, chống ma túy.

Cùng với đó, tăng cường năng lực cho các đơn vị triển khai công tác phòng, chống HIV/AIDS các tuyến trong lập kế hoạch, quản lý và sử dụng ngân sách hiệu quả, tiết kiệm, phù hợp với phân cấp quản lý. Xã hội hóa các dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS để tăng khả năng chi trả từ phía người sử dụng. Nghiên cứu, đề xuất phương án tài chính bền vững, phù hợp nhằm duy trì và tăng cường sự tham gia của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống HIV/AIDS.

Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đầu tư của tư nhân, hợp tác công - tư trong lĩnh vực phòng, chống HIV/AIDS theo quy định của pháp luật. Tăng cường sự tham gia của y tế tư nhân, tổ chức xã hội, doanh nghiệp xã hội, nhóm cộng đồng cung cấp dịch vụ phòng, chống HIV/AIDS từ nguồn ngân sách nhà nước bảo đảm tính bền vững của chương trình phòng, chống HIV/AIDS.

Các địa phương bảo đảm chất lượng nguồn nhân lực cho công tác phòng, chống HIV/AIDS từ tuyến Trung ương đến Sở Y tế, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, thành phố, các đơn vị y tế trực thuộc Sở Y tế và các Trạm Y tế xã, phường, đặc khu. Hỗ trợ kỹ thuật tăng cường năng lực phòng, chống HIV/AIDS cho cán bộ y tế tại các tuyến. Chỉ đạo tăng cường năng lực chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ làm công tác phòng, chống HIV/AIDS tại các tuyến...

Kim Oanh (T/h)