Sau 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW, ngày 09/01/2016 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân lao động khu công nghiệp, khu chế xuất”, công tác chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân lao động trên địa bàn tỉnh đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Hiện nay, các khu kinh tế, khu công nghiệp trên địa bàn Nghệ An có 170 doanh nghiệp đang hoạt động, thu hút hơn 64.300 lao động, trong đó lao động trong khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chiếm khoảng 86%. Những năm gần đây, cùng với tốc độ phát triển công nghiệp nhanh chóng, nhu cầu tuyển dụng lao động của các doanh nghiệp ngày càng tăng cao. Dự kiến năm 2026, các doanh nghiệp trong các khu kinh tế, khu công nghiệp của tỉnh có nhu cầu tuyển dụng trên 90.000 lao động.

Bên cạnh những đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế, đời sống văn hóa tinh thần của công nhân lao động vẫn còn nhiều khó khăn do thiếu các thiết chế văn hóa, điều kiện sinh hoạt và giải trí còn hạn chế. Trong bối cảnh đó, việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, tạo cơ sở để các cấp, ngành quan tâm chăm lo toàn diện hơn cho người lao động.

Thời gian qua, các cấp ủy đảng, chính quyền, tổ chức công đoàn trong tỉnh đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, quán triệt Chỉ thị số 52-CT/TW đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên công đoàn, người lao động và người sử dụng lao động. Nội dung chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân được lồng ghép vào các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, các phong trào thi đua yêu nước và hoạt động của tổ chức công đoàn.

Nhận thức của các cấp, các ngành, doanh nghiệp về vai trò của việc nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân lao động ngày càng được nâng lên. Nhiều địa phương, đơn vị, doanh nghiệp đã xây dựng kế hoạch cụ thể, xác định rõ trách nhiệm trong việc tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao, tư vấn pháp luật, chăm sóc sức khỏe và hỗ trợ đời sống tinh thần cho người lao động.

Đặc biệt, các cấp công đoàn trong tỉnh đã phát huy tốt vai trò nòng cốt trong công tác chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đoàn viên, người lao động. Nhiều chương trình thiết thực như “Tháng Công nhân”, “Tết Sum vầy”, “Cảm ơn người lao động”, “Ngày hội văn hóa thể thao công nhân, viên chức, lao động”, “Ngày hội chăm sóc sức khỏe” được tổ chức thường xuyên, tạo sức lan tỏa sâu rộng và nhận được sự hưởng ứng tích cực từ đông đảo công nhân lao động.

Giai đoạn 2020 -2026, Liên đoàn Lao động tỉnh đã tổ chức 5 hội nghị biểu dương với hơn 300 công nhân lao động tiêu biểu được khen thưởng. Nhiều cá nhân xuất sắc trong lao động, sản xuất, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đã được vinh danh ở cấp tỉnh và cấp Trung ương, góp phần lan tỏa những giá trị tích cực trong đội ngũ công nhân lao động.

Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được đổi mới theo hướng đa dạng, linh hoạt, phù hợp với điều kiện làm việc của người lao động. Các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh, Cổng Thông tin điện tử tỉnh cùng hệ thống thông tin cơ sở đã tăng cường tuyên truyền về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước liên quan đến công nhân lao động; đồng thời phản ánh kịp thời các mô hình hay, cách làm hiệu quả trong xây dựng đời sống văn hóa cơ sở.

Phong trào xây dựng “Cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp đạt chuẩn văn hóa” được triển khai sâu rộng và đạt nhiều kết quả tích cực. Qua đó góp phần xây dựng môi trường làm việc văn minh, lành mạnh, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tác phong công nghiệp và đời sống văn hóa tinh thần cho người lao động.

Các hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao dành cho công nhân lao động ngày càng phong phú. Trong giai đoạn 2016 - 2026, các cấp công đoàn đã tổ chức gần 1.900 chương trình văn nghệ, 60 giải thể thao cấp huyện, ngành; nhiều liên hoan nghệ thuật quần chúng, chương trình đồng diễn dân vũ, giải bóng đá công nhân thu hút đông đảo người lao động tham gia. Nổi bật là các giải thể thao thường niên do Công đoàn Khu kinh tế Đông Nam tổ chức với hơn 2.000 vận động viên tham dự, tạo sân chơi bổ ích, tăng cường giao lưu, gắn kết giữa người lao động và doanh nghiệp.

Cùng với đó, công tác chăm lo phúc lợi cho đoàn viên, người lao động tiếp tục được quan tâm. Giai đoạn 2016 - 2026, Chương trình “Tết Sum vầy” đã hỗ trợ hàng chục nghìn lượt đoàn viên, người lao động với tổng kinh phí hơn 381 tỷ đồng thông qua quà tết, hỗ trợ tiền mặt, vé tàu xe và các nhu yếu phẩm. Chương trình “Mái ấm Công đoàn” đã hỗ trợ xây mới, sửa chữa 386 căn nhà cho đoàn viên có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí trên 10 tỷ đồng.

Nhiều mô hình chăm lo cho lao động nữ được duy trì hiệu quả như phòng vắt, trữ sữa mẹ tại nơi làm việc, câu lạc bộ nữ công, tư vấn sức khỏe sinh sản, hỗ trợ con công nhân vượt khó học giỏi. Các hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp người lao động yên tâm làm việc và gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.

Sau 10 năm triển khai thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW, nhận thức của các cấp, các ngành, doanh nghiệp về vai trò của đời sống văn hóa tinh thần đối với công nhân lao động đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều mô hình hay, cách làm sáng tạo được nhân rộng; các chương trình phúc lợi, hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao ngày càng thiết thực, phù hợp với nhu cầu của người lao động.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, việc xây dựng và phát triển các thiết chế văn hóa phục vụ công nhân lao động vẫn còn nhiều khó khăn. Hiện nay, tại các khu công nghiệp của tỉnh vẫn thiếu các công trình văn hóa quy mô đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, vui chơi, giải trí của người lao động; một số doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm đến công tác chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân…

Trong thời gian tới, Nghệ An tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, phát huy vai trò của tổ chức công đoàn và cộng đồng doanh nghiệp trong chăm lo đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân lao động. Tỉnh sẽ quan tâm đầu tư xây dựng, hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao, nhà ở công nhân và các công trình phúc lợi tại các khu kinh tế, khu công nghiệp; đẩy mạnh xã hội hóa nguồn lực nhằm từng bước đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa của người lao động.

Mục tiêu đến năm 2030, phấn đấu 100% khu công nghiệp trên địa bàn tỉnh có nhà văn hóa, sân thể thao phục vụ công nhân, người lao động; xây dựng môi trường làm việc văn minh, hiện đại, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh Nghệ An.

Quang Minh

(Nguồn: Báo cáo số 265-BC/TU, ngày 10/6/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về tổng kết 10 năm thực hiện Chỉ thị số 52-CT/TW, ngày 09/01/2016 của Ban Bí thư về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác nâng cao đời sống văn hóa tinh thần cho công nhân lao động khu công nghiệp, khu chế xuất”)