Sự nghiệp tiêu biểu của đồng chí Nguyễn Duy Trinh

Đồng chí Nguyễn Duy Trinh (tên khai sinh Nguyễn Đình Biền), sinh ngày 15/7/1910 tại làng Cổ Đan, tổng Đặng Xá xưa, nay thuộc phường Vinh Lộc.

Sinh ra trong gia đình giàu truyền thống yêu nước và vùng quê cách mạng xứ Nghệ, đồng chí đã sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và tham gia phong trào yêu nước từ khi còn rất trẻ. Năm 1928, đồng chí gia nhập Đảng Tân Việt, hoạt động tại Sài Gòn - Gia Định và chính thức mang tên Nguyễn Duy Trinh.

Trong cao trào Xô viết Nghệ - Tĩnh 1930-1931, trên cương vị Bí thư Huyện ủy Nghi Lộc, đồng chí Nguyễn Duy Trinh đã trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh cách mạng. Trước sự đàn áp khốc liệt của thực dân, đồng chí bị bắt, bị kết án 13 năm khổ sai và lưu đày qua nhiều nhà tù khét tiếng của thực dân: Khám lớn Sài Gòn, Nhà lao Vinh, Nhà đày Buôn Ma Thuột, Côn Đảo và Kon Tum.

Trong những năm tháng tù ngục, đồng chí Nguyễn Duy Trinh luôn giữ vững khí tiết người cộng sản, tham gia lãnh đạo phong trào đấu tranh của tù chính trị, biến nhà tù thành “trường học cách mạng”, củng cố niềm tin tất thắng vào sự nghiệp giải phóng dân tộc.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đồng chí đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng của Đảng và Nhà nước. Đặc biệt, từ năm 1965 đến năm 1980, trên cương vị Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Bộ trưởng Bộ Ngoại giao, đồng chí đã cùng tập thể lãnh đạo Đảng, Nhà nước triển khai đường lối ngoại giao sáng tạo, góp phần quan trọng vào việc ký kết Hiệp định Paris, tạo tiền đề cho thắng lợi mùa Xuân năm 1975, thống nhất đất nước; đồng thời, đóng góp đưa Việt Nam gia nhập Liên hợp quốc năm 1977.

Gần 60 năm hoạt động cách mạng liên tục, với 57 năm tuổi Đảng, đồng chí Nguyễn Duy Trinh đã cống hiến trọn đời cho sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Đồng chí được Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Sao Vàng cùng nhiều phần thưởng cao quý khác.

Tiếp tục phát huy giá trị di tích

Nhằm tri ân những đóng góp to lớn của đồng chí Nguyễn Duy Trinh, năm 2013, Khu Lưu niệm đồng chí Nguyễn Duy Trinh được đầu tư xây dựng trên khuôn viên nhà ở thời niên thiếu của đồng chí và ngày 26/2/2026, UBND tỉnh Nghệ An ban hành Quyết định số 688/QĐ-UBND về xếp hạng công trình là Di tích lịch sử cấp tỉnh.

Lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh Khu Lưu niệm đồng chí Nguyễn Duy Trinh có ý nghĩa chính trị, văn hóa sâu sắc đối với phường Vinh Lộc và tỉnh Nghệ An. Sự kiện tri ân, tôn vinh những cống hiến to lớn của người con ưu tú của quê hương xứ Nghệ, tiếp tục lan tỏa tinh thần yêu nước, ý chí cách mạng và khát vọng cống hiến trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay.

Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Trần Thị Mỹ Hạnh - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An nhấn mạnh: Việc Khu Lưu niệm đồng chí Nguyễn Duy Trinh được xếp hạng di tích lịch sử cấp tỉnh là sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp to lớn của người chiến sĩ cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo, nhà ngoại giao xuất sắc của đất nước; tiếp tục khẳng định chiều sâu lịch sử - văn hóa của vùng đất Vinh Lộc nói riêng, Nghệ An nói chung; đồng thời, tạo cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện tốt công tác quản lý, bảo tồn và phát huy giá trị di tích theo quy định của Luật Di sản văn hóa.

Để di tích phát huy tốt giá trị trong thời gian tới, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch mong muốn cấp ủy, chính quyền phường Vinh Lộc tiếp tục quán triệt và thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật về di sản văn hóa; tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục truyền thống cách mạng gắn với di tích; huy động các nguồn lực xã hội để tiếp tục đầu tư, tôn tạo, hoàn thiện không gian di tích xứng tầm với tầm vóc của danh nhân.

Cùng với đó, địa phương cần gắn kết di tích Khu Lưu niệm đồng chí Nguyễn Duy Trinh với các di tích khác trên địa bàn, tạo thành “điểm đến” có ý nghĩa trong hành trình “về nguồn” và góp phần phát triển du lịch văn hóa - lịch sử, đưa phường Vinh Lộc trở thành một trong những điểm sáng trong xây dựng và phát triển văn hóa.

Ngay sau lễ đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh, cấp ủy, chính quyền phường Vinh Lộc và dòng họ Nguyễn Đình đã tổ chức lễ rước Bằng về Khu Lưu niệm đồng chí Nguyễn Duy Trinh, tại khối 8 Phúc Lộc, phường Vinh Lộc; đồng thời làm lễ dâng hoa, dâng hương tưởng niệm đồng chí Nguyễn Duy Trinh.

Nguồn: Báo và PTTH Nghệ An (17/4/2026).