Sáng 02/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị rà soát, đánh giá một số nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học 2026-2027 đối với giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông. Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn chủ trì hội nghị.

Tại điểm cầu tỉnh Nghệ An, đồng chí Nguyễn Văn Khoa - Tỉnh uỷ viên, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì. Tham dự hội nghị có đại diện Lãnh đạo các Sở, ngành: Nội vụ, Tài chính, Y tế, Khoa học và Công nghệ, Công an tỉnh, Văn hóa Thể thao và Du lịch, Dân tộc và Tôn giáo, Văn phòng UBND tỉnh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp tỉnh Nghệ An.

Quang cảnh hội nghị tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ và nâng cao chất lượng thực chất

Phát biểu tại hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho biết, chỉ trong 03 tháng qua, Thường trực Chính phủ đã 03 lần làm việc và ban hành nhiều kết luận chỉ đạo sát sao về công tác giáo dục, tập trung vào tiến độ sắp xếp tinh gọn cơ sở giáo dục, đảm bảo cung ứng sách giáo khoa, chương trình học và giải quyết triệt để tình trạng thừa - thiếu giáo viên gắn với năng lực đào tạo của các trường đại học sư phạm. Sự chỉ đạo quyết liệt này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Chính phủ đối với sự nghiệp đổi mới giáo dục và đào tạo trong bối cảnh mới.

Năm học 2026 - 2027, toàn ngành giáo dục xác định chủ đề trọng tâm là Đổi mới tư duy, chuyển biến mạnh mẽ và nâng cao chất lượng thực chất. Đây là năm học nhiều cơ sở giáo dục bắt đầu vận hành theo các mô hình tổ chức mới sau sắp xếp và cũng là năm thứ hai toàn ngành thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 31, yêu cầu chuyển từ quản lý giáo dục sang quản trị phát triển giáo dục với 18 nhiệm vụ cụ thể.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn yêu cầu Hội nghị thảo luận sâu về 05 nhóm nội dung gồm: Nâng cao hiệu quả vận hành các cơ sở giáo dục sau khi sắp xếp tinh gọn bộ máy; đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện cơ sở vật chất, điện nước và chỗ ăn ở cho học sinh, giáo viên tại các trường phổ thông nội trú liên cấp vùng biên giới; kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm và chất lượng bữa ăn bán trú; tăng tốc chuyển đổi số, cập nhật chuẩn xác dữ liệu học bạ số, văn bằng số để phục vụ cải cách thủ tục hành chính; đồng thời rà soát, điều động hợp lý đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý sau sắp xếp.

Các đại biểu tham dự tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Giảm hơn 50% đầu mối cơ sở giáo dục sau sắp xếp

Theo báo cáo tại Hội nghị, 34/34 địa phương đã hoàn thành công tác sắp xếp mạng lưới. Số cơ sở giáo dục công lập toàn quốc giảm từ 37.530 xuống còn 18.555, tinh gọn 18.975 đầu mối (đạt tỷ lệ giảm 50,6%). Sau sắp xếp, hình thành 13.518 cơ sở đa cơ sở (chiếm 72,9%) và 2.418 trường phổ thông nhiều cấp học.  

Đội ngũ cán bộ quản lý tinh giảm 33.870 người; trong đó 21.009 người được bố trí sang làm giáo viên trực tiếp giảng dạy. Toàn quốc hiện có 1.081.727 giáo viên. Dù tổng thể các địa phương xác định thiếu 116.095 giáo viên nhưng đồng thời thừa cục bộ 12.767 giáo viên ở một số môn học, cấp học và địa bàn. Nhu cầu bổ sung sơ bộ năm học 2026–2027 khoảng 43.267 giáo viên.  

Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị và Chính phủ về việc xây dựng trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới, Giai đoạn 1 chương trình đã triển khai khởi công 108 trường. Đến ngày 05/9/2026, 107/108 trường tổ chức khai giảng. Sau một tháng, 101/108 trường đã vận hành tại cơ sở mới; 07 trường chưa vận hành tại cơ sở mới, chủ yếu do các hạng mục nội trú, bán trú chưa hoàn thiện và yêu cầu bảo đảm an toàn cho học sinh. Việc học tập tại các trường này vẫn được duy trì tại cơ sở hiện có. Tổng quy mô hệ thống phục vụ 113.303 học sinh (gồm 70.052 học sinh nội trú và 43.251 học sinh bán trú), đạt tỷ lệ chuyên cần trên 95%.  

Hiện toàn quốc có 96,8% cơ sở giáo dục mầm non và khoảng 55% trường phổ thông tổ chức ăn bán trú (riêng trường dân tộc nội trú, bán trú đạt 93%). Nhằm nâng cao chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu chuyển từ quản lý "bếp ăn" đơn thuần sang "quản trị toàn bộ chuỗi bữa ăn", siết chặt các khâu từ chọn nhà cung cấp, kiểm thực 3 bước, lưu mẫu thức ăn 24 giờ đến tăng cường công khai thực đơn để cha mẹ học sinh cùng giám sát.  

Tính đến 17h00 ngày 30/9/2026, toàn ngành đã phát hành 17.917.159 học bạ số năm học 2025–2026, đạt tỷ lệ 94,7%. Tỷ lệ ký số hồ sơ trường đạt 87,7% (22.524/25.453 trường). Tiến độ cập nhật dữ liệu học sinh đầu năm học 2026–2027 trên CSDL ngành đạt 95%. Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiếp tục hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, chuẩn bị các điều kiện triển khai đồng bộ văn bằng số trên toàn quốc.

Tinh gọn mạng lưới trường lớp, tập trung nâng cao chất lượng giáo dục

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Khoa phát biểu

Tại Nghệ An, đến thời điểm hiện tại, tỉnh đã thực hiện sắp xếp lại mạng lưới trường lớp, giảm được 664 trường, còn 776 trường, tỷ lệ là 45,63%. Để bảo đảm các điều kiện dạy và học, tỉnh đã tuyển dụng bổ sung 800 biên chế, ký hợp đồng với 2.205 giáo viên theo Nghị định 111, đồng thời tiến hành điều động và luân chuyển để cân đối tỷ lệ giáo viên giữa các địa phương. Công tác xử lý cán bộ quản lý dôi dư sau sắp xếp đã hoàn thành. Bên cạnh đó, sau khi sắp xếp, tỉnh đã tổ chức tập huấn cho đội ngũ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng của toàn bộ 776 trường, đồng thời ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn về công tác tài chính, tài sản, con dấu và tài khoản nhằm giúp các cơ sở giáo dục sớm đi vào hoạt động ổn định.

Đối với mô hình trường phổ thông nội trú liên cấp, Nghệ An thành lập Tổ chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục do các đồng chí lãnh đạo Sở trực tiếp phụ trách từng nhóm trường. Hiện nay có 07/10 trường phổ thông nội trú liên cấp đã giảng dạy ổn định, 03 trường còn lại chuẩn bị đưa vào vận hành ngay trong tháng 10 này, đồng thời tỉnh cũng đã phê duyệt dự án cho 11 trường ở giai đoạn 02.

Toàn tỉnh cũng đã phát động phong trào ủng hộ và xây dựng tủ sách dùng chung “Mình vì mọi người, mọi người vì mình” với hơn 400.000 cuốn sách. Mặc dù toàn bộ học sinh đều đã có sách nhưng vẫn còn thiếu khoảng 90.000 đầu sách riêng lẻ trên tổng nhu cầu 07 triệu cuốn, tương đương tỷ lệ thiếu khoảng hơn 1%. Tỉnh đã đăng ký với nhà xuất bản để cung ứng bổ sung trước ngày 19/10.

Về công tác bán trú, Sở Giáo dục và Đào tạo đã ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết với 09 nguyên tắc bảo đảm an toàn thực phẩm, dinh dưỡng và quy trình tổ chức 11 bước cụ thể theo 03 hình thức. Sở cũng phối hợp với Báo và PTTH xây dựng phóng sự về nâng cao bữa ăn dinh dưỡng học đường, qua đó tạo sự đồng thuận của phụ huynh học sinh cũng như tăng cường vai trò giám sát của tổ chức chính trị - xã hội trong việc giám sát bữa ăn học đường. Trong lĩnh vực chuyển đổi số, Nghệ An đã hoàn thành 100% tỷ lệ tạo lập học bạ số cho học sinh, thực hiện đồng bộ 99% dữ liệu lên hệ thống của ngành và số hóa văn bằng chứng chỉ đạt 84%, vượt tiến độ so với yêu cầu của Bộ.

Tuy nhiên, hiện tỉnh thiếu khoảng 7.500 giáo viên theo định mức tối thiểu của Thông tư 19 và 20, đồng thời gặp tình trạng thừa thiếu cục bộ theo môn học. Tỉnh kiến nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo cho phép bố trí Phó Hiệu trưởng tại các điểm trường hoặc phân hiệu có quy mô lớn để thuận tiện trong quản lý. Đề nghị Bộ hỗ trợ, cung cấp tài liệu kỹ thuật để kết nối, liên thông hệ thống cơ sở dữ liệu và Cổng giáo dục số của tỉnh với cơ sở dữ liệu chung của ngành.

Bên cạnh đó, xuất phát từ đặc thù tuyển sinh và quy mô lớn của các trường THCS dân tộc nội trú, tỉnh kiến nghị xem xét điều chỉnh cơ chế quản lý các trường này về cho Sở Giáo dục và Đào tạo thay vì giao cho cấp xã nhằm nâng cao chất lượng giáo dục cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi…

Đặt quyền lợi người học làm trung tâm trong việc sắp xếp, quy hoạch lại trường lớp

Phát biểu kết luận hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đánh giá, thời gian qua, các Sở Giáo dục và Đào tạo đã làm tốt vai trò tham mưu, Bộ Giáo dục và Đào tạo và các đơn vị thuộc Bộ cũng đã có nhiều chuyển biến tích cực. Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh, việc quản lý không chỉ dừng lại ở việc ban hành, hoàn thành văn bản rồi gửi đi, mà phải đánh giá chính xác tác động thực tế của các chính sách đó để kịp thời phát hiện khó khăn, từng bước giải quyết. Khi thực hiện phân cấp, phân quyền rõ ràng, các địa phương cần phát huy tính chủ động, sáng tạo và nhận rõ trách nhiệm của từng cấp.

Đối với giáo dục phổ thông và mầm non, trách nhiệm chủ yếu thuộc về chính quyền địa phương; cơ quan quản lý nhà nước ở Trung ương giữ vai trò xây dựng cơ chế, chính sách hướng dẫn tổ chức thực hiện. Các địa phương và ngành Giáo dục tại địa bàn phải chủ động, bám sát chỉ đạo của Chính phủ, hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như các kết luận của Thủ tướng, Phó Thủ tướng Chính phủ và Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo để tổ chức thực hiện sát với yêu cầu thực tiễn. Những vấn đề thuộc thẩm quyền của ngành và địa phương thì phải tự giải quyết, còn các vướng mắc chung liên vùng thì kịp thời phản ánh để các Bộ, ngành Trung ương phối hợp tháo gỡ.

Thực tế thời gian qua, việc rà soát, phân bổ hay bổ sung biên chế cũng như quản lý sách giáo khoa gặp vướng mắc một phần do hệ thống dữ liệu chưa đầy đủ, chính xác và kịp thời. Trách nhiệm này thuộc về cả địa phương lẫn các Cục, Vụ, Viện ở Trung ương, do đó cần phải có bước đi mạnh mẽ hơn nữa để hiện đại hóa và chuẩn hóa hệ thống dữ liệu, số liệu toàn ngành.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu toàn ngành phải thống nhất hành động và đẩy nhanh tiến độ triển khai theo các văn bản chỉ đạo. Các đơn vị chức năng của Bộ phải đôn đốc, chủ động phối hợp với địa phương để theo dõi, tháo gỡ tình trạng nghẽn mạng, sự cố kỹ thuật hoặc các điểm vướng mắc trong hệ thống. Bộ sẽ phối hợp với các Bộ, ngành liên quan để tháo gỡ thể chế, văn bản hướng dẫn về vị trí việc làm, số lượng người làm việc, chính sách cán bộ quản lý, điều lệ nhà trường, định mức làm việc, tiêu chuẩn thiết bị và quy định bữa ăn bán trú. Các Sở Giáo dục và Đào tạo quán triệt đến từng nhà trường và đội ngũ nhà giáo để thực hiện nghiêm túc kỷ cương trong năm học.

Đối với việc sắp xếp, tổ chức lại các trường lớp, yêu cầu đặt ra là phải rà soát, đánh giá kỹ lưỡng hiệu quả vận hành. Dù sắp xếp theo mô hình nào thì mục tiêu hàng đầu vẫn là bảo đảm quyền lợi của người học, không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục và không làm ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục toàn diện. Qua đó, các đơn vị cần hoàn thiện mô hình phân hiệu, bố trí cán bộ, nâng cao hiệu quả quản trị nội bộ; phân định rõ ràng quyền hạn, trách nhiệm từ Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng đến các bộ môn theo đúng quy định.

Đối với đội ngũ cán bộ quản lý, lãnh đạo địa phương và các Sở Giáo dục và Đào tạo cần làm tốt công tác tư tưởng, giải quyết thỏa đáng chế độ, chính sách cho các trường hợp dôi dư. Đồng thời, trước khi đề xuất bổ sung biên chế mới, các địa phương phải chủ động thực hiện việc sắp xếp, điều động, luân chuyển giáo viên để giải quyết tình trạng thừa thiếu cục bộ giữa các vùng.

Các địa phương cần đặc biệt quan tâm đến việc vận hành các trường phổ thông dân tộc bán trú. Các hạng mục công trình chưa hoàn thiện cần khẩn trương đưa vào sử dụng, đồng thời đánh giá toàn diện các điều kiện đảm bảo an toàn. Vì học sinh ở các trường bán trú có độ tuổi khác nhau, sinh hoạt tập trung nên chính quyền địa phương và nhà trường phải rà soát, quản lý chặt chẽ các yếu tố về an ninh an toàn, giới tính, vệ sinh an toàn thực phẩm và sinh hoạt hằng ngày cho các em…

Kim Oanh