Đơn giản hóa thủ tục cấp mã số vùng trồng, nâng cao sức cạnh tranh nông sản Việt
Sáng 04/8/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị trực tuyến triển khai thực hiện Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026 của Chính phủ quy định đơn giản hóa thủ tục hành chính về mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Tại điểm cầu tỉnh Nghệ An, các đồng chí Uỷ viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ: Nguyễn Văn Đệ - Phó Chủ tịch UBND tỉnh; Hoàng Quốc Việt - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì hội nghị. Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo các sở, ngành: Nông nghiệp và Môi trường, Văn phòng UBND tỉnh, Công an tỉnh, Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Hội Nông dân tỉnh, Liên minh Hợp tác xã tỉnh.
Quang cảnh tại điểm cầu tỉnh Nghệ An
Các đồng chí chủ trì tại điểm cầu tỉnh Nghệ An
Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi sản xuất và xuất khẩu nông sản
Phát biểu khai mạc hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp khẳng định, Nghị quyết 36/2026/NQ-CP được đánh giá là bước đi đột phá nhằm cắt giảm rào cản hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các tổ chức, cá nhân tham gia vào chuỗi sản xuất và xuất khẩu nông sản. Nghị quyết này tập trung giải quyết hai mục tiêu cốt lõi: Đơn giản hóa tối đa các thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực cấp mã số vùng trồng cũng như cơ sở đóng gói. Việc ban hành Nghị quyết phản ánh sự chỉ đạo sâu sát, kịp thời của Chính phủ cùng quá trình tham mưu tích cực từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường thông qua việc khảo sát thực địa tại các tỉnh và lấy ý kiến rộng rãi từ các hiệp hội, doanh nghiệp, nông dân...
Mục tiêu lớn nhất của Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP là nâng cao năng lực cạnh tranh, xây dựng thương hiệu chung cho nông sản Việt Nam và khẳng định uy tín, chất lượng sản phẩm đối với người tiêu dùng trong nước lẫn quốc tế.
Song song với Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan hoàn thiện việc sửa đổi Nghị định 158, dự kiến sẽ được trình Chính phủ ban hành vào tháng 9/2026 nhằm tạo ra khung pháp lý đồng bộ, giải quyết triệt để các vấn đề thực tiễn của ngành.
Để Nghị quyết nhanh chóng đi vào cuộc sống, lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết sẽ thành lập các Tổ công tác, phối hợp với Cục Chuyển đổi số và một số địa phương trọng điểm mở "Chiến dịch 30 ngày" để tập trung giải quyết triệt để, dứt điểm các vướng mắc trong công tác cấp và quản lý mã số vùng trồng…
Đẩy mạnh phân cấp và chuyển đổi số trong quản lý vùng trồng, cơ sở đóng gói
Tại hội nghị, các Cục thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã hướng dẫn chi tiết những quy định mới, phân biệt rõ ràng giữa quy trình cấp mã số vùng trồng và cấp mã số xuất khẩu nhằm giúp địa phương và doanh nghiệp tránh các nhầm lẫn trong quá trình thực hiện; hướng dẫn các phương thức truy xuất nguồn gốc, hình thành các vùng trồng tập trung đủ quy mô phục vụ xuất khẩu; hướng dẫn quy trình thực hiện các thủ tục đăng ký, quản lý mã số vùng trồng trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công Quốc gia…
Theo đó, Nghị quyết ra đời nhằm đạt được 06 mục tiêu chính. Đó là, thứ nhất, Nghị quyết này sẽ quyết định các quy định, thủ tục hành chính được thực hiện hoàn toàn trên môi trường mạng. Đây là một bước tiến mới nhằm triển khai nhanh chóng, hiệu quả, minh bạch, thuận lợi hơn trong công tác quản lý và cấp mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói.
Thứ hai là mô hình quản lý được chuyển sang hướng phân loại theo mục đích sử dụng mã số và mức độ rủi ro: Từ không đăng ký xuất khẩu sang có đăng ký xuất khẩu, cho đến trường hợp kiểm tra thực tế để đáp ứng các yêu cầu kiểm soát rủi ro và không thực hiện kiểm tra thực tế toàn bộ đối với các trường hợp không có yêu cầu rõ ràng.
Thứ ba là thực hiện phân cấp kiểm tra, giao tiếp cho các cơ quan chuyên môn cấp xã, gắn trách nhiệm của cơ quan trực tiếp quản lý địa bàn, cấp chính quyền địa phương gần nhất, gần dân nhất; nắm thông tin từ vị trí, hiện trạng, đường vùng trồng và thuận lợi trong phối hợp phát hiện, xử lý vi phạm khi có sự cố. Qua đó, hệ thống thông tin thông suốt, hướng dẫn chuyên môn, tập huấn và cơ chế kiểm tra giám sát của cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, cấp Trung ương sẽ đạt hiệu quả. Điều này thể hiện sự phân cấp rõ ràng, liên hoàn, đồng bộ từ khâu, từ giai đoạn, từ cấp thực hiện.
Thứ tư là hồ sơ đã được đơn giản hóa tối đa, chỉ còn đơn đề nghị cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói và bỏ toàn bộ các bản thuyết minh.
Thứ năm là rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính từ 20 ngày làm việc xuống 3 ngày làm việc đối với trường hợp làm thủ tục đăng ký xuất khẩu, giảm 17 - 10 ngày làm việc đối với trường hợp tổ chức, cá nhân đăng ký xuất khẩu đến các thị trường có yêu cầu về mã số...
Thứ sáu là bãi bỏ các quy định về diện tích tối thiểu, làm rõ cho việc cấp mã số cho các cây trồng xen và chủ thể chịu trách nhiệm đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc.
Tại Nghị quyết, Chính phủ giao UBND cấp tỉnh có trách nhiệm bố trí đầy đủ nguồn lực để UBND cấp xã thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ được giao liên quan đến công tác cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói. UBND cấp tỉnh giao Chủ tịch UBND cấp xã thực hiện các thủ tục hành chính về cấp, cấp lại mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói; tổ chức hậu kiểm đối với trường hợp mã số được cấp theo quy định trong thời hạn tối đa 03 tháng kể từ ngày mã số được cấp và trả lời ngay cho tổ chức, cá nhân…
Nghệ An hoàn thành chuyển đổi 51 mã số vùng trồng
Tại Nghệ An, từ năm 2023 - 2024, Sở NN&PTNT (này là Sở Nông nghiệp và Môi trường) đã giao cho Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tổ chức 18 lớp tập huấn cho 1.150 người tham gia tại các địa phương (cũ) gồm: Anh Sơn, Con Cuông, Diễn Châu, Đô Lương, Hoàng Mai, Nam Đàn, Nghi Lộc, Nghĩa Đàn, Quỳ Hợp, Quỳnh Lưu, Tân Kỳ, Thái Hòa, Tương Dương, Yên Thành, Thanh Chương, Hưng Nguyên…
Từ năm 2023 đến nay, toàn tỉnh đã cấp 121 mã số vùng trồng nội địa cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu với tổng diện tích 928,05 ha; cấp 10 mã vùng trồng xuất khẩu. Hằng năm, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức thành lập đoàn kiểm tra, giám sát việc thực hiện mã số vùng trồng đã được cấp theo các quy định hiện hành.
Về thực hiện chuyển đổi các mã số vùng trồng theo quy định tại Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24/01/2026, đến nay, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã hoàn thành chuyển đổi 51 mã số vùng trồng, trong đó 49 mã số vùng trồng nội địa và 02 mã số vùng trồng xuất khẩu.
Tăng cường cán bộ trực tiếp hỗ trợ xã trong giai đoạn đầu kê khai hồ sơ và hướng dẫn kỹ thuật
Để thực hiện hiệu quả Nghị định số 36/2026/NQ-CP, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu các địa phương phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhằm thống nhất nhận thức và hành động từ cấp tỉnh, xã cho đến người dân và doanh nghiệp, nâng cao trách nhiệm sản xuất sạch và minh bạch.
Các tỉnh trọng điểm cần huy động lực lượng xây dựng dữ liệu tập trung, kết nối đồng bộ dữ liệu trồng trọt với cơ sở dữ liệu đất đai theo Đề án 06 để nhanh chóng tạo gốc dữ liệu chuẩn xác phục vụ truy xuất nguồn gốc. Tập trung nguồn lực về kinh phí, nhân lực và trang thiết bị để hỗ trợ cấp xã, đặc biệt là tăng cường cán bộ từ các Sở, chi cục, trung tâm khuyến nông về trực tiếp hỗ trợ xã trong giai đoạn đầu kê khai hồ sơ và hướng dẫn kỹ thuật.
Các địa phương vận động người dân liên kết thành lập các tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất nông nghiệp… Cùng với đó, tăng cường giám sát chủ động đa tầng, từ việc hộ gia đình tự giám sát, hợp tác xã giám sát thu hoạch và kiểm mẫu, đến cơ quan quản lý cấp tỉnh giám sát vùng xuất khẩu để kịp thời ngăn chặn hàng không đạt tiêu chuẩn…
Kim Oanh