Những ngày cận Tết, dọc Quốc lộ 15A qua địa bàn xã Lương Sơn như khoác lên mình “tấm áo” xanh mướt của những giàn bí trĩu quả đang vào độ thu hoạch rộ. Bí xanh được mùa, được giá, không chỉ đáp ứng nhu cầu thị trường Tết mà còn mang đến niềm vui trọn vẹn, ấm áp cho bà con nông dân sau một năm cần mẫn.

Tìm hiểu được biết, phần lớn diện tích bí xanh tại đây là do nông dân xã Anh Sơn Đông thuê lại đất sản xuất của người dân xã Lương Sơn. Những chân ruộng trước kia trồng ngô kém hiệu quả, thu nhập thấp nay đã được chuyển đổi sang trồng bí xanh - loại cây trồng ngắn ngày, dễ canh tác nhưng cho giá trị kinh tế cao.

Gia đình anh Lê Văn Bé, ở xóm Tào Sơn, xã Anh Sơn Đông là một trong những hộ trồng bí xanh mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Anh Bé cho biết, gia đình anh đã thuê đất tại xã Lương Sơn để trồng bí xanh được 6-7 năm nay.

Trước đây, diện tích đất này chủ yếu trồng ngô nhưng năng suất bấp bênh, chi phí cao, hiệu quả kinh tế không đáng kể. Nhận thấy cây bí xanh phù hợp với thổ nhưỡng, khí hậu và có đầu ra ổn định, gia đình anh quyết định thuê 17 sào đất để chuyển sang sản xuất bí xanh hàng hóa.

“Bí xanh là cây trồng ngắn ngày, dễ chăm sóc, từ khi xuống giống đến lúc thu hoạch chỉ khoảng 90 ngày. Mỗi vụ có thể cho thu từ 4-5 lứa. Giống bí chúng tôi trồng ruột đặc, thịt chắc, bảo quản được lâu, rất thuận lợi cho vận chuyển xa nên thương lái đến tận ruộng thu mua”, anh Bé chia sẻ.

Sau hơn 3 tháng chăm sóc, vườn bí xanh của gia đình anh Bé hiện đã bước vào thu hoạch lứa đầu tiên của vụ Đông. Năng suất ước đạt khoảng 1,2 tấn/sào, giá bán thời điểm giáp Tết dao động từ 15.000-17.000 đồng/kg, cao hơn ngày thường từ 6.000-8.000 đồng/kg do nhu cầu tiêu thụ tăng mạnh. Sau khi trừ các chi phí giống, phân bón, làm giàn và công chăm sóc, mỗi sào bí mang lại thu nhập từ 12-15 triệu đồng.

Cách đó không xa là vườn bí của anh Nguyễn Văn Vinh ở xóm 5, xã Anh Sơn Đông. Do diện tích đất sản xuất của gia đình hạn chế, nhiều năm nay anh cùng một số hộ dân trong thôn liên kết thuê đất tại các địa phương khác để phát triển sản xuất rau màu theo hướng hàng hóa.

“Gần 7 năm nay, năm nào nhóm chúng tôi cũng thuê hàng chục héc-ta đất để trồng rau màu, trong đó, bí xanh là cây trồng chủ lực”, anh Vinh cho biết. Riêng tại xã Lương Sơn nhóm của anh đang thuê gần 15 ha đất, trong đó, diện tích của gia đình anh là 2 ha. Giá thuê đất khoảng 8 triệu đồng/ha/năm, hợp đồng thuê liên tục trong 5 năm, tạo điều kiện thuận lợi để đầu tư sản xuất lâu dài.

Nhờ có quỹ đất ổn định và kinh nghiệm sản xuất tích lũy qua nhiều năm, mỗi năm nhóm của anh Vinh trồng 2 vụ bí xanh, cung ứng cho thị trường hàng trăm tấn sản phẩm. Bình quân mỗi héc-ta cho sản lượng từ 80-90 tấn quả/năm. Riêng vụ Đông năm nay phục vụ Tết, được mùa, được giá năng suất đạt khoảng 45 tấn/ha, giá bán tại ruộng có thời điểm lên tới 17.000 đồng/kg, mang lại nguồn thu nhập khá cao cho người trồng bí.

Bí xanh trồng trên đất xã Lương Sơn được mùa, được giá nông dân phấn khởi. Ảnh: Văn Trường

Theo anh Vinh, để cây bí xanh đạt năng suất cao và ổn định, khâu làm giàn đóng vai trò rất quan trọng. Các giàn bí được làm bằng tre, nứa kết hợp lưới dây giúp cây leo cao, đón ánh sáng tốt, hạn chế sâu bệnh và tăng tỷ lệ đậu quả. Bên cạnh đó, bà con chú trọng sử dụng phân hữu cơ, lên luống cao, tiến hành bấm ngọn, đảm bảo thoát nước tốt, chủ động phòng trừ sâu bệnh.

Cùng với đó, việc liên kết tiêu thụ sản phẩm cũng được chú trọng. Trước khi xuống giống, nhiều hộ trồng bí đã chủ động liên hệ, kết nối với thương lái từ khắp nơi. Nhờ đó, khi bí đến kỳ thu hoạch, thương lái đưa xe ô tô đến tận ruộng thu mua toàn bộ sản phẩm theo giá thị trường, giúp người dân yên tâm sản xuất, không lo đầu ra.

Anh Trần Văn Tiến - một thương lái chuyên thu mua bí trên địa bàn xã Lương Sơn cho biết: Vào thời điểm giáp Tết, nhu cầu tiêu thụ các loại rau, củ trên thị trường tăng mạnh, trong đó có bí xanh. Trung bình mỗi ngày, anh thu mua từ 30-40 tấn bí với giá dao động từ 15.000 - 17.000 đồng/kg để vận chuyển ra tiêu thụ tại các tỉnh phía Bắc. Ngoài ra còn có nhiều tư thương khác đến thu mua.

Theo anh Phạm Ngọc Đỉnh - Trưởng phòng Kinh tế xã Lương Sơn, hiện trên địa bàn xã có hơn 20 ha đất nông nghiệp được nông dân các địa phương khác thuê để tổ chức sản xuất. Việc cho thuê đất không chỉ giúp người dân địa phương tăng thêm thu nhập từ những diện tích canh tác kém hiệu quả mà còn góp phần làm đồng ruộng sạch, đẹp, được sử dụng hiệu quả hơn; đồng thời, tạo điều kiện cho người thuê đất mở rộng quy mô, phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa phục vụ thị trường.

Văn Trường

Nguồn: Báo &PTTH Nghệ An (25/1/2026)