Chiều ngày 03/3/2026, Chính phủ tổ chức cuộc họp trực tuyến Ban Chỉ đạo Quốc gia về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) lần thứ 32. Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì phiên họp. Tham dự phiên họp có Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà.

Tại điểm cầu tỉnh Nghệ An, đồng chí Nguyễn Văn Đệ - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh chủ trì.

Quang cảnh phiên họp tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Đệ chủ trì tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Chuẩn bị cho lần kiểm tra thứ 5 của EC

Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định số 29/QĐ-BNNMT ngày 29/01/2026; Quyết định số 515/QĐ-BNNMT ngày 09/02/2026 về việc ban hành Kế hoạch kiểm tra đợt cao điểm việc thực hiện nhiệm vụ chống khai thác IUU tại các địa phương. Hiện nay, các Bộ, ngành đang tổ chức các Đoàn Kiểm tra đến các địa phương.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đang hoàn thành báo cáo giải trình các nội dung EC quan tâm. Dự kiến đoàn kiểm tra của EC sẽ kiểm tra tại Việt Nam từ ngày 09/3 – 19/3/2026.

Tính đến ngày 01/3/2026, các địa phương đã rà soát, thống kê nhập xong dữ liệu 19.106 tàu cá xoá đăng ký (từ năm 2020) vào cơ sở dữ liệu để công khai. Toàn quốc có 48.711 tàu cá có chiều dài từ 6 mét trở lên tham gia Hệ thống eCDT (ngày 22/02/2026 có 47.733 tàu cá tham gia, đến ngày 01/3/2026 tăng 48.711 tàu cá). Hiện các địa phương đã chỉ đạo các cơ quan chức năng rà soát hướng dẫn ngư dân cài đặt và thực hiện cập cảng, rời cảng trên Hệ thống eCDT.

Trong tuần, không phát hiện tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Các địa phương tiếp tục rà soát, xác minh, xử lý các hồ sơ đã khép không xử lý.

Đến ngày 01/03/2026, có 17/17 địa phương đã yêu cầu doanh nghiệp trên địa bàn khai báo và thành lập đoàn liên ngành (Công thương, Nông nghiệp, Hải quan, Thuế) thực hiện rà soát các lô hàng thuỷ sản xuất khẩu vào EU trên địa bàn. Kết quả, 12 địa phương (Quảng Trị, Huế, Đồng Tháp, Vĩnh Long, Hồ Chí Minh, Nghệ An, Gia Lai, Cà Mau, Cần Thơ, Đắk lắk, Khánh Hòa, Quảng Ngãi) có kết quả rà soát tại doanh nghiệp không phát hiện vi phạm; 05 địa phương (Lâm Đồng, An Giang, Đà Nẵng, Tây Ninh, Đồng Nai) đang thực hiện rà soát tại doanh nghiệp và chưa có kết quả xác minh.

Đến ngày 01/3/2026, 15/22 địa phương ban hành chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thuỷ sản gồm: Hải Phòng, Ninh Bình, Hưng Yên, Nghệ An, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, thành phố Hồ Chí Minh, Cần Thơ, Cà Mau, An Giang, Tây Ninh và Đồng Tháp.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã phối hợp với Viettel, VNPT và các đơn vị liên quan hoàn thiện các cơ sở dữ liệu, nâng cấp phần mềm nghiệp vụ gồm: Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); Hệ thống giám sát tàu cá (VMS); Cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính; Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT); Hệ thống Nhật ký điện tử (eLogbook); Hệ thống tự động cảnh báo mất kết nối VMS (VMS-Alert); các hệ thống phần mềm phục vụ cho công tác kiểm soát hoạt động tàu cá đã được đồng bộ, liên thông; ngoài ra còn có các cơ sở dữ liệu theo dõi, kiểm soát danh sách tàu cá có nguy cơ cao vi phạm khai thác IUU, danh sách tàu cá đã xóa đăng ký được tích hợp, đồng bộ, chia sẻ trên cả nước để các cơ quan chức năng cập nhật, tra cứu phục vụ xử lý theo quy định.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có Công văn gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện có hiệu quả các phần mềm: Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia (VNFishbase); Hệ thống giám sát tàu cá (VMS); Cơ sở dữ liệu xử phạt vi phạm hành chính; Hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử (eCDT); Hệ thống Nhật ký điện tử (eLogbook); Hệ thống tự động cảnh báo mất kết nối VMS (VMS-Alert).

Tổng số tàu cá hiện có của các địa phương đã đăng ký và được cập nhật trên Vnfishbase là 80.306/80.306 tàu cá (đạt 100%). Đối với tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, theo báo cáo của địa phương đã được kiểm soát, giao xã/phường, lực lượng, cán bộ quản lý vị trí neo đậu.

Tập trung cao độ cho nhiệm vụ chống khai thác IUU, gỡ “thẻ vàng” của EC

Thời gian qua, thực hiện chỉ đạo của Ban Bí thư tại Chỉ thị số 32-CT/TW ngày 10/4/2024, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, tỉnh Nghệ An đã tập trung cao độ cho nhiệm vụ chống khai thác IUU, gỡ “thẻ vàng” của EC. Các cấp, các ngành, địa phương ven biển đã có nhiều nỗ lực, trách nhiệm, tạo được chuyển biến tích cực, kết quả cao hơn so với trước đây.

Các đại biểu tham dự phiên họp tại điểm cầu tỉnh Nghệ An

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành được triển khai quyết liệt, đồng bộ, sát thực tiễn. Công tác quản lý tàu cá có nhiều tiến bộ: 100% tàu cá đủ điều kiện hoạt động đã được đăng ký, cấp phép. Hệ thống giám sát hành trình được duy trì, với 100% tàu cá hoạt động xa bờ đã lắp đặt thiết bị VMS; công tác theo dõi, giám sát, cảnh báo được thực hiện liên tục 24/7. Hoạt động kiểm soát tàu ra, vào cảng, giám sát sản lượng thủy sản được tăng cường. Công tác xử lý vi phạm đã triển khai quyết liệt, đến nay cơ bản đã xử lý dứt điểm các vụ việc vi phạm đã phát hiện đối với các hành vi mất kết nối VMS, vượt ranh giới; lực lượng Biên phòng tiếp tục điều tra, xác minh và xử lý theo quy định đối với các vụ việc mất kết nối VMS phát sinh.

Tỉnh đã tổ chức kiểm tra, rà soát toàn bộ hồ sơ xử lý đối với các trường hợp tàu cá mất kết nối thiết bị giám sát hành trình đã thực hiện “khép” hồ sơ, bảo đảm đúng quy định, đủ căn cứ và đúng trình tự, thủ tục pháp luật. Công tác tuyên truyền, vận động ngư dân được đổi mới, tổ chức sâu rộng đến từng xã, phường, chủ tàu, thuyền trưởng với nhiều hình thức.

Tính đến ngày 27/02/2026, tổng số tàu cá hiện có của tỉnh là 2.633 tàu, trong đó đã đăng ký và được cập nhật lên Vnfishbase là 2.633/2.633 tàu cá (đạt 100%); đã cấp Giấy phép khai thác thuỷ sản là 2.626/2.633 tàu cá (chiếm 99,7%)…

Phát triển bền vững ngành thủy sản

Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh ý nghĩa của việc tháo gỡ thẻ vàng của EC. Thủ tướng Chính phủ ghi nhận và đánh giá cao sự cố gắng của các Bộ, ngành, địa phương trong thực hiện các giải pháp tháo gỡ “Thẻ vàng” của EC. Mục tiêu trong thời gian tới đó là phát triển bền vững ngành thủy sản của Việt Nam; đồng thời tháo gỡ “Thẻ vàng” của EC. Việc chuẩn bị báo cáo gửi EC và chuẩn bị đón đoàn kiểm tra phải bám sát các nội dung khuyến cáo của EC.

Để tiếp tục triển khai chống khai thác IUU, gỡ cảnh báo “Thẻ vàng” của EC, đặc biệt là chuẩn bị nội dung báo cáo, hồ sơ, tàu liệu làm việc với Đoàn Thanh tra của Uỷ ban châu Âu EC, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các Bộ, ngành, địa phương tiếp tục tập trung tối đa nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ chống khai thác IUU. Duy trì chế độ trực 24/7 trong suốt thời gian Đoàn Thanh tra EC làm việc tại Việt Nam; bố trí lãnh đạo và cán bộ đầu mối có thẩm quyền để kịp thời cung cấp thông tin, giải trình theo yêu cầu. Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, tài liệu, dữ liệu điện tử, bảo đảm logic và thống nhất số liệu giữa các cơ quan; truy xuất nhanh, rõ ràng; phân công rõ cán bộ có chuyên môn sâu chịu trách nhiệm giải trình khi Đoàn Thanh tra EC yêu cầu.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển khẩn trương xây dựng, hoàn thiện kế hoạch tổng thể và nội dung chi tiết làm việc với Đoàn Thanh tra lần thứ 5 của EC tại địa phương đảm bảo đối khớp số liệu giữa các cơ quan, lực lượng chức năng có liên quan, hồ sơ, sổ sách ghi chép, lưu trữ đầy đủ, khoa học, logic để truy xuất kịp thời phục vụ Đoàn Thanh tra của EC khi thanh tra thực tế.

Chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, các lực lượng chức năng kiên quyết không cho tàu cá không đủ điều kiện xuất bến; theo dõi chặt tàu cá có nguy cơ vi phạm vùng biển nước ngoài. Bố trí đầy đủ lực lượng kiểm soát 24/7 tại cảng cá, kiểm tra đầy đủ hồ sơ, nhật ký khai thác thuỷ sản, giấy phép khai thác thuỷ sản; giám sát nghiêm sản lượng thuỷ sản bốc dỡ qua cảng; bảo đảm hồ sơ truy xuất nguồn gốc đầy đủ, sắp xếp khoa học, sẵn sàng cung cấp ngay khi kiểm tra.

Kiểm tra, kiểm soát 100% tàu cá thuộc diện phải cập cảng bốc dỡ sản phẩm theo quy định; tổ chức rà soát toàn bộ hồ sơ SC, CC đã cấp, đặc biệt các lô hàng xuất khẩu sang EU. Tuyệt đối không xác nhận nguồn gốc đối với hồ sơ chưa đủ điều kiện.

Nghiêm túc thực hiện rà soát, phân loại kết quả xử lý (đã phạt, không phạt, đang xác minh) các tàu cá mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép trên biển đảm bảo đúng quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật và cơ quan có thẩm quyền. Chỉnh trang vệ sinh môi trường, bảo đảm điều kiện làm việc tại cảng cá và cơ quan làm việc.

Các tỉnh xử lý dứt điểm các tàu đã đủ thông tin để củng cố hồ sơ xử phạt thuyền trưởng, chủ tàu bị nước ngoài bắt giữ. Bố trí nguồn lực thực hiện hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến chủ tàu, thuyền trưởng bắt buộc thực hiện thủ tục khai báo tàu cá, ngư dân ra vào cảng trên eCDT, nhật ký khai thác/nhật ký thu mua chuyển tải điện tử theo quy định.

Cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin dữ liệu lên các cơ sở dữ liệu chuyên ngành thủy sản (VNFishbase, xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, eCDT…), đảm bảo dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, kết nối liên thông. Bố trí nguồn lực để thực hiện Hệ thống eCDT tại tất cả các cảng cá, điểm lên cá tại địa phương; hướng dẫn chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện thủ tục khai báo tàu cá việc rời, cập cảng trên VNeID, nhật ký khai thác điện tử (e-logbook). Các địa phương hoàn thiện chính sách chuyển đổi nghề trong khai thác thuỷ sản. Tăng cường công tác tuyên truyền để nâng cao ý thức của người dân trong phát triển ngành thủy sản bền vững, tháo gỡ “Thẻ vàng” của EC…

PT