Đó là Chủ đề của Hội thảo khoa học diễn ra vào chiều nay (14/6/2026) tại tỉnh Nghệ An do Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp cùng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và Tỉnh ủy Nghệ An trang trọng tổ chức. Đây là hoạt động thiết thực nhằm kỷ niệm 130 năm Ngày sinh của đồng chí Hồ Tùng Mậu (15/6/1896 - 15/6/2026).

Các đồng chí: Đoàn Minh Huấn - Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; Phạm Tất Thắng-  Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An; Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương cùng chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có các đồng chí lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo Quân khu 4; lãnh đạo tỉnh Nghệ An, lãnh đạo xã Quỳnh Anh và đông đảo các chuyên gia, nhà khoa học, hoạt động thực tiễn; thân nhân gia đình của đồng chí Hồ Tùng Mậu.

Quang cảnh Hội thảo

Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn phát biểu đề dẫn Hội thảo

Phát biểu đề dẫn Hội thảo, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh Đoàn Minh Huấn cho biết: Hội thảo là  đợt sinh hoạt khoa học có ý nghĩa chính trị và tư tưởng sâu sắc nhằm tri ân, tôn vinh cuộc đời hoạt động cách mạng cao đẹp, vẻ vang và những cống hiến to lớn của đồng chí Hồ Tùng Mậu đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước. Qua đó, góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, lý tưởng cách mạng cho cán bộ, đảng viên và các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay.

Đồng chí Hồ Tùng Mậu (1896–1951), tên khai sinh là Hồ Bá Cự, quê ở làng Quỳnh Đôi, nay thuộc xã Quỳnh Anh, tỉnh Nghệ An. Trải qua 31 năm hoạt động cách mạng liên tục, đồng chí là một chiến sĩ cộng sản tiền bối tiêu biểu, người học trò và cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Để Hội thảo thực sự là một diễn đàn khoa học có chiều sâu, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh đề nghị các đại biểu từ góc nhìn khoa học tiếp tục nghiên cứu làm sáng tỏ hơn cuộc đời, sự nghiệp, nhân cách và những cống hiến nổi bật của đồng chí Hồ Tùng Mậu. Qua đó rút ra những bài học có giá trị đối với công tác xây dựng Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ và bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận phát biểu

Phát biểu chào mừng Hội thảo, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận cho biết, phát huy truyền thống quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, cũng là quê hương của đồng chí Hồ Tùng Mậu và các bậc tiền bối cách mạng, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Nghệ An đã luôn nỗ lực thực hiện các mục tiêu phát triển với tinh thần đổi mới, tự lực tự cường và đạt được nhiều kết quả tích cực về phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh. Toàn tỉnh đang tập trung thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ 20 (nhiệm kỳ 2025-2030) và Nghị quyết số 39 của Bộ Chính trị, phấn đấu đưa Nghệ An trở thành cực tăng trưởng của cả nước vào năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045. Tỉnh xác định sẽ chuyển hóa các giá trị lịch sử, văn hóa thành nguồn lực nội sinh mạnh mẽ, đồng thời đổi mới phương thức lãnh đạo và quản trị theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Nhân dịp này, Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Khắc Thận bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các cơ quan Trung ương và các nhà khoa học đã dành tâm huyết nghiên cứu về đồng chí Hồ Tùng Mậu. Tỉnh Nghệ An mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành và hỗ trợ của Trung ương, các Ban, Bộ, ngành, các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học và chuyên gia trong việc phát huy các giá trị lịch sử, văn hóa cách mạng, tư vấn, hỗ trợ và hiến kế để tỉnh Nghệ An khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển nhanh và bền vững, xứng đáng với truyền thống quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quê hương của đồng chí Hồ Tùng Mậu và các bậc tiền bối cách mạng tiêu biểu.

Các đại biểu tham quan chuyên đề “Đồng chí Hồ Tùng Mậu – Người truyền lửa cách mạng”  được trưng bày tại Hội thảo

Ban Tổ chức cho biết đã nhận được gần 50 báo cáo, tham luận khoa học từ các cơ quan Trung ương, địa phương, các viện nghiên cứu và các trường đại học trong cả nước. Các tham luận tập trung làm sáng tỏ cuộc đời hoạt động cách mạng cao đẹp, vẻ vang và những cống hiến to lớn của đồng chí Hồ Tùng Mậu đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.

Người chiến sĩ cộng sản tiền bối, đóng góp tích cực cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam

PGS,TS Võ Xuân Vinh - Viện trưởng Viện Sử học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam tham luận “Đồng chí Hồ Tùng Mậu với quá trình chuẩn bị tiền đề chính trị, tư tưởng, tổ chức và cán bộ cho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam”

Các tham luận tại Hội thảo đã làm rõ vai trò tiên phong của đồng chí Hồ Tùng Mậu trong giai đoạn vận động thành lập Đảng. Kế thừa truyền thống yêu nước của quê hương, năm 1920, đồng chí sang Xiêm (Thái Lan) rồi sang Quảng Châu (Trung Quốc) hoạt động trong tổ chức Việt Nam Quang phục Hội. Nhận thấy những hạn chế của tổ chức này, mùa Xuân năm 1923, đồng chí đã cùng một số thanh niên tiên tiến thành lập tổ chức Tâm Tâm Xã.

Sau khi được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc giác ngộ vào cuối năm 1924, đồng chí trở thành một trong những hội viên đầu tiên của Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên (tháng 6/1925). Đặc biệt, với vai trò chắp mối liên lạc và giúp việc tổ chức, đồng chí đã góp phần quan trọng vào sự thành công của Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản để thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam vào đầu Xuân năm 1930.

Người cán bộ lãnh đạo tài năng của Đảng, Nhà nước và Quân đội

Thiếu tướng Lê Văn Trung – Phó Chính ủy Quân khu 4 tham luận “Những đóng góp của đồng chí Hồ Tùng Mậu trên cương vị Chính trị ủy viên Chiến khu 4”

Nhiều báo cáo khoa học đã phân tích sâu sắc những đóng góp của đồng chí Hồ Tùng Mậu trên các cương vị lãnh đạo quan trọng. Sau hơn 14 năm bị đày ải trong lao tù đế quốc (1931 - 1945), đồng chí thoát tục và nhanh chóng bắt liên lạc với tổ chức, tham gia chỉ đạo chuẩn bị lực lượng, góp phần vào thắng lợi của cuộc khởi nghĩa giành chính quyền tại các tỉnh miền Trung.

Sau Cách mạng Tháng Tám, đồng chí đảm nhiệm nhiều trọng trách như Chính trị ủy viên Chiến khu IV, Hiệu trưởng kiêm Bí thư Chi bộ Trường Quân chính Chiến khu IV, Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến - Hành chính Liên khu 4. Trên các cương vị này, đồng chí đặc biệt coi trọng công tác chính trị, tư tưởng trong Quân đội, chỉ đạo xây dựng liên minh chiến đấu Việt - Lào và chuẩn bị toàn diện cho cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Đến tháng 12/1949, trên cương vị Tổng Thanh tra Chính phủ, đồng chí đã trực tiếp chỉ đạo xây dựng ngành Thanh tra, xử lý nghiêm nhiều vụ việc tiêu cực, tham ô, làm trong sạch bộ máy, củng cố niềm tin của nhân dân.

Người học trò xuất sắc, cộng sự tin cậy của Chủ tịch Hồ Chí Minh

PGS.TS Trần Viết Thụ - Phó Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử Nghệ An tham luận “Đồng chí Hồ Tùng Mậu - Người cộng sự đắc lực và tin cậy của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh”

TS. Nghiêm Xuân Thành - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương tham luận “Đồng chí Hồ Tùng Mậu với công tác kiểm tra, giám sát của Đảng”

Hội thảo đã làm nổi bật phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng và mối quan hệ cách mạng đặc biệt giữa đồng chí Hồ Tùng Mậu với Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đồng chí luôn gắn bó mật thiết, đồng cam cộng khổ và nhận được sự tin cậy, quý trọng đặc biệt của Người. Tình cảm sâu sắc ấy đã được Bác Hồ đúc kết trang trọng trong Bài điếu khi đồng chí anh dũng hy sinh: “thân thiết hơn anh em ruột, đồng cam cộng khổ, như tay với chân”.

Đồng chí cũng là tấm gương mẫu mực về lối sống giản dị, gần gũi nhân dân, đồng thời có đóng góp quan trọng trong việc xây đắp tình hữu nghị, đoàn kết chiến đấu giữa hai Đảng và nhân dân hai nước Việt Nam - Trung Quốc.

Hội thảo khẳng định quê hương xứ Nghệ giàu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng chính là mạch nguồn nuôi dưỡng, bồi đắp nên nhân cách văn hóa, chí hướng và phẩm chất cao đẹp của đồng chí Hồ Tùng Mậu.

Kế thừa truyền thống kiên cường của gia đình và quê hương, đồng chí đã phấn đấu trở thành một trong những nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng. Những cống hiến to lớn của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng nước nhà đã tô thắm thêm trang sử vàng truyền thống, là niềm tự hào của Đảng bộ và Nhân dân tỉnh Nghệ An.

Phát huy tinh thần cách mạng và noi theo tấm gương hy sinh, cống hiến của đồng chí Hồ Tùng Mậu, Đảng bộ và nhân dân tỉnh Nghệ An đang ra sức thi đua, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XX, phấn đấu đưa Nghệ An phát triển trở thành tỉnh khá, một cực tăng trưởng tầm quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Ông Hồ Quốc Dũng – Cháu nội đồng chí Hồ Tùng Mậu phát biểu cảm ơn Ban Tổ chức Hội thảo

Phó Trưởng Ban Thường trực Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Phạm Tất Thắng phát biểu bế mạc Hội thảo

Kỷ niệm 130 năm Ngày sinh đồng chí Hồ Tùng Mậu là dịp quan trọng để toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tri ân, ôn lại cuộc đời, sự nghiệp và những cống hiến vĩ đại của đồng chí đối với cách mạng Việt Nam. Qua đó, Hội thảo góp phần khơi dậy tinh thần đổi mới, giáo dục lý tưởng cách mạng cho cán bộ, đảng viên, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay, tiếp thêm sức mạnh trên hành trình xây dựng đất nước phồn vinh, hạnh phúc.

Phan Quỳnh