Triển khai thực hiện Nghị định số 249/2026/NĐ-CP về thi hành việc trục xuất, tổ chức quản lý và các chế độ đối với người lưu trú
Tại Công văn số 8261/UBND-NC ngày 08/7/2026, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An giao các Sở, ban, ngành cấp tỉnh và UBND các xã, phường, thị trấn chủ động tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện các nội dung của Nghị định số 249/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định về thi hành việc trục xuất, tổ chức quản lý và các chế độ đối với người lưu trú tại cơ sở lưu trú trong thời gian chờ xuất cảnh bảo đảm kịp thời, đúng quy định. Công an tỉnh chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ được giao để tham mưu UBND tỉnh triển khai thực hiện các nhiệm vụ thuộc thẩm quyền theo đúng quy định.
Theo đó, Nghị định 249/2026/NĐ-CP quy định trình tự, thủ tục thi hành án phạt trục xuất; tổ chức quản lý và các chế độ đối với người chấp hành án phạt trục xuất, người nước ngoài bị áp dụng hình thức xử phạt vi phạm hành chính là trục xuất, người nước ngoài đã chấp hành xong án phạt tù, người có quyết định giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ đưa vào lưu trú tại cơ sở lưu trú do lực lượng Công an nhân dân quản lý trong thời gian chờ làm thủ tục xuất cảnh (người lưu trú).
Nghị định không chỉ quy định trình tự thi hành việc trục xuất mà còn dành riêng các quy định về chế độ đối với người lưu trú, bao gồm chế độ ăn, mặc, ở, sinh hoạt, liên lạc, thăm gặp thân nhân, nhận quà, khám chữa bệnh và cả chi phí mai táng trong trường hợp phát sinh. Việc quy định cụ thể các chế độ này nhằm bảo đảm các quyền cơ bản của người lưu trú trong thời gian họ vẫn còn ở trên lãnh thổ Việt Nam.
Nghị định cũng yêu cầu toàn bộ hoạt động trao đổi hồ sơ, thông báo, báo cáo và phối hợp giữa các cơ quan chức năng có thể được thực hiện bằng bản giấy hoặc bản điện tử có ký số hợp lệ. Các văn bản điện tử có giá trị pháp lý tương đương văn bản giấy và phải tuân thủ quy định của pháp luật về giao dịch điện tử, lưu trữ điện tử, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cơ quan thi hành án hình sự sẽ quyết định thời gian xuất cảnh nhưng không được vượt quá thời hạn ghi trong quyết định của Tòa án hoặc thời hạn theo quy định pháp luật. Trường hợp người bị trục xuất tự chi trả chi phí hoặc được cơ quan ngoại giao, lãnh sự hoặc tổ chức bảo lãnh hỗ trợ kinh phí thì cơ quan thi hành án có trách nhiệm mua vé phương tiện xuất cảnh.
Chậm nhất 24 giờ trước thời điểm xuất cảnh, cơ quan chức năng phải thông báo cho người bị trục xuất và các đơn vị liên quan về thời gian, địa điểm, phương tiện xuất cảnh để phối hợp thực hiện. Đồng thời, tiền và tài sản hợp pháp đang được cơ quan chức năng hoặc cơ sở lưu trú quản lý cũng phải được hoàn trả đầy đủ trước khi người đó rời Việt Nam và việc bàn giao phải được lập biên bản theo đúng quy định.
Đối với trường hợp người bị trục xuất không tự nguyện chấp hành quyết định, cơ quan thi hành án hình sự sẽ chủ trì việc áp giải đến cửa khẩu xuất cảnh; nếu thực hiện bằng đường hàng không thì phải phối hợp với quốc gia mà người đó mang quốc tịch và hãng hàng không để bảo đảm an ninh, an toàn theo các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.
Kim Oanh (T/h)