Tại Công văn số 6865/UBND-NN ngày 12/6/2026, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh giao các Sở: Nông nghiệp và Môi trường, Tài chính, Thuế tỉnh Nghệ An và UBND các xã, phường căn cứ các quy định của pháp luật và ý kiến của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại Công văn 6075/BNNMT-QLĐĐ ngày 10/6/2026 về việc vướng mắc liên quan đến chuyển mục đích sử dụng đất trong khu dân cư để triển khai thực hiện đảm bảo theo quy định của pháp luật.

Theo đó, phúc đáp Công văn số 5137/UBND-NN ngày 13/5/2026 của UBND tỉnh Nghệ An về việc báo cáo, xin ý kiến về vướng mắc liên quan đến xác định lại diện tích đất ở và chuyển mục đích sử dụng đất trong khu dân cư, tại Công văn 6075/BNNMT-QLĐĐ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời rõ các nội dung.

Cụ thể, đối với trường hợp đã được cấp Giấy chứng nhận trước ngày 01/7/2004 và tại thời điểm cấp Giấy chứng nhận không có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2, 3, 5, 6 và 7 Điều 137 Luật Đất đai thì không được xác định lại diện tích đất ở.

Việc quy định giấy tờ khác về quyền sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 thuộc thẩm quyền của UBND cấp tỉnh. Do đó, đề nghị UBND tỉnh Nghệ An kiểm tra, rà soát các loại giấy tờ để quy định phù hợp với thực tiễn của địa phương.

Tại khoản 5 Điều 141 Luật Đất đai quy định UBND cấp tỉnh căn cứ điều kiện, tập quán tại địa phương quy định cụ thể hạn mức công nhận đất ở, trong đó, có trường hợp sử dụng đất trước ngày 18/12/1980, nhưng không có quy định bắt buộc phải công nhận diện tích đất ở là 05 lần hạn mức giao đất ở đối với trường hợp không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không có vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền. Do đó, đối với quy định của UBND tỉnh Nghệ An ban hành về hạn mức công nhận đất ở mà gây nên bất cập và mất công bằng giữa những người sử dụng đất có cùng điều kiện như nhau thì đề nghị UBND tỉnh Nghệ An rà soát để điều chỉnh các quy định này theo đúng thẩm quyền.

Về chuyển mục đích sử dụng đất trong khu dân cư, liên quan đến chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở, Cục Quy hoạch và Phát triển tài nguyên đất (nay là Cục Quản lý đất đai) đã có Công văn số 518/QHPTTNĐ-PGĐCTĐ ngày 21/02/2025 trả lời UBND tỉnh Nghệ An, với nội dung: “Tại khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai năm 2024 quy định: Căn cứ cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở hoặc chuyển mục đích sử dụng các loại đất phi nông nghiệp không phải là đất ở sang đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân là quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt”. Theo quy định này, cơ quan có thẩm quyền xem xét, quyết định việc cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp trong khu dân cư, đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở sang đất ở.

Luật Đất đai không quy định về “khu dân cư” nên khi xem xét giải quyết hồ sơ xin chuyển mục đích đất nông nghiệp trong khu dân cư sang đất ở theo quy định tại Khoản 5 Điều 116 Luật Đất đai thì “khu dân cư được xác định trong quy hoạch sử dụng đất cấp huyện hoặc quy hoạch chung hoặc quy hoạch phân khu theo quy định của pháp luật về quy hoạch đô thị đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.” 

Tại điểm e khoản 1 Điều 66 Luật Đất đai năm 2024 quy định về căn cứ lập quy hoạch sử dụng đất cấp huyện: Đối với việc xác định nhu cầu sử dụng đất khu dân cư nông thôn được xác định trên cơ sở dự báo dân số, điều kiện hạ tầng, cảnh quan, môi trường theo quy định của pháp luật về xây dựng; Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 47/2024/QH15 ngày 26/11/2024, trong đó đã có khái niệm về khu dân cư nông thôn, quy định việc lập quy hoạch chi tiết khu dân cư nông thôn, xác định cụ thể khu dân cư nông thôn. Do đó, tỉnh đề nghị căn cứ quy định tại Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn để xác định phạm vi, ranh giới khu dân cư nông thôn.

Kim Oanh (T/h)