UBND tỉnh vừa ban hành Thông báo số 735/TB-UBND ngày 10/8/2026 kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải tại Hội nghị chuyên đề về tăng cường công tác quản lý hoạt động khai thác khoáng sản diễn ra vào ngày 06/8/2026.

Thông báo kết luận nêu rõ: Thời gian qua, công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến; công tác quy hoạch, đấu giá, cấp phép, thanh tra, xử lý vi phạm và bảo đảm vật liệu cho dự án trọng điểm được quan tâm. Toàn tỉnh có 289 Giấy phép còn hiệu lực, trong đó 235 Giấy phép đang hoạt động; thu ngân sách từ khoáng sản giai đoạn 2021 - 2025, mỗi năm đạt từ 1.000-1.300 tỷ đồng. Nhiều doanh nghiệp đã đầu tư công nghệ, trang thiết bị hiện đại, nâng cao giá trị chế biến.

Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về khoáng sản trên địa bàn tỉnh vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần nghiêm túc khắc phục. Đó là dự báo nhu cầu, cân đối cung - cầu và thực hiện quy hoạch có mặt chưa sát thực tế; một số khu vực chồng lấn, khó triển khai; hiện có 54 Giấy phép đang tạm dừng hoặc chưa khai thác. Có thời điểm thiếu cục bộ vật liệu xây dựng phục vụ các công trình trọng điểm nhưng vẫn có tình trạng vật liệu xây dựng đưa ra ngoài tỉnh.

Việc kiểm soát sản lượng, nguồn gốc, hóa đơn, giá bán, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản chưa chặt chẽ; trạm cân, camera, thiết bị giám sát tại một số mỏ chưa được lắp đặt hoặc đã được lắp đặt nhưng chưa kết nối đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ thất thoát tài nguyên và thất thu ngân sách. Tình trạng khai thác trái phép, khai thác ngoài ranh giới, vượt công suất cho phép; vận chuyển quá tải; tiêu thụ khoáng sản không rõ nguồn gốc vẫn xảy ra...; trách nhiệm của một số cơ quan, địa phương, người đứng đầu và doanh nghiệp chưa đầy đủ…

Những hạn chế, tồn tại trên có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan nhưng nguyên nhân chủ quan là chủ yếu: thực hiện kỷ luật, kỷ cương có nơi chưa nghiêm; công tác phối hợp, kiểm tra giữa các cơ quan chưa chặt chẽ; trách nhiệm người đứng đầu chưa rõ; một số tổ chức, cá nhân còn cố tình vi phạm.

Xử lý nghiêm vi phạm với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ"

Để thực hiện nghiêm túc Kết luận số 165-KL/TU ngày 30/7/2026 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh yêu cầu các Sở, ban, ngành, địa phương, cơ quan, đơn vị và tổ chức, cá nhân có liên quan quán triệt 04 quan điểm chỉ đạo trọng tâm. Đó là cấp phép, khai thác đúng quy hoạch, khai thác tiết kiệm, hiệu quả gắn với chế biến sâu, nâng cao giá trị tài nguyên và bảo vệ môi trường; tuyệt đối không đánh đổi môi trường và kỷ cương lấy lợi ích trước mắt. Chủ động cân đối nguồn cung, tháo gỡ thủ tục đúng thẩm quyền, bảo đảm vật liệu cho công trình trọng điểm; tuyệt đối không để xảy ra đầu cơ, găm giữ, nâng giá bất hợp lý.

Giám sát từ quy hoạch, cấp phép, khai thác, vận chuyển, chế biến, tiêu thụ đến thực hiện nghĩa vụ tài chính; lấy dữ liệu số làm công cụ giám sát chính.

Phân cấp đi đôi với kiểm tra và trách nhiệm giải trình. Quyền hạn đến đâu, trách nhiệm đến đó. Đồng hành cùng doanh nghiệp chấp hành tốt; xử lý nghiêm vi phạm với tinh thần "không có vùng cấm, không có ngoại lệ".

Siết chặt kỷ cương đối với các mỏ đã cấp phép

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát toàn bộ 289 Giấy phép; phân loại 235 Giấy phép đang hoạt động và 54 Giấy phép tạm dừng hoặc chưa khai thác; kiểm tra ranh giới, công suất, thời hạn, đất đai, môi trường, nghĩa vụ tài chính. Hoàn thành rà soát trong tháng 8/2026; đề xuất xử lý trong tháng 9/2026.

Các doanh nghiệp khai thác khoáng sản thực hiện đầy đủ việc lắp đặt, vận hành trạm cân, camera giám sát, thiết bị định vị phương tiện vận chuyển và kết nối dữ liệu với cơ quan quản lý nhà nước để theo dõi, giám sát 24/7; hoàn thành báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 31/8/2026, giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 05/9/2026. Sau thời hạn nêu trên, đối với các chủ mỏ không thực hiện việc lắp đặt và kết nối theo quy định, giao các cơ quan có thẩm quyền áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm các trường hợp không thực hiện hoặc làm gián đoạn dữ liệu.

Chủ động cân đối cung - cầu, bảo đảm vật liệu và quản lý giá

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Xây dựng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, dự báo nhu cầu từng loại vật liệu xây dựng theo giai đoạn, khu vực, nhóm dự án, nhất là các công trình, dự án trọng điểm; hoàn thành trong tháng 8/2026. Cùng với đó, theo dõi diễn biến thị trường, thực hiện công bố giá vật liệu xây dựng theo quy định, bảo đảm sát với mặt bằng giá thị trường; nghiên cứu, đề xuất giải pháp sử dụng vật liệu mới, vật liệu thay thế, góp phần bảo đảm cân đối cung - cầu và ổn định thị trường vật liệu xây dựng.

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, hoàn thiện kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản; xác định thứ tự ưu tiên các khu vực mỏ dự kiến đấu giá, trước hết phục vụ dự án trọng điểm và khu vực thiếu nguồn cung; hoàn thành trong tháng 8/2026. Hướng dẫn các tổ chức được cấp phép khai thác khoáng sản thực hiện việc điều chỉnh, nâng công suất đủ điều kiện theo quy định, trong đó tập trung thực hiện các cơ chế đặc thù để kịp thời đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án trọng điểm.

Rà soát nhu cầu, tiềm năng khoáng sản và đề xuất của các địa phương để tham mưu cấp có thẩm quyền điều chỉnh, bổ sung quy hoạch và thực hiện đấu giá quyền khai thác khoáng sản. Giải quyết nhanh các thủ tục hành chính theo đúng quy định; bảo đảm cấp phép sát nhu cầu thực tế, không để xảy ra tình trạng cấp phép tràn lan, dư thừa công suất hoặc lợi dụng cấp phép để đầu cơ, găm giữ, tăng giá bất hợp lý. Đối với khoáng sản có giá trị, tham mưu giải pháp gắn khai thác với chế biến, nâng cao giá trị tài nguyên, hạn chế xuất bán thô theo quy định.

Đối với việc nạo vét, thu hồi khoáng sản tại lòng hồ thủy điện, thủy lợi; điều chỉnh công suất khai thác mỏ hoặc cấp phép tại khu vực không đấu giá quyền khai thác khoáng sản để phục vụ công trình, dự án trọng điểm: việc xem xét, tham mưu áp dụng cơ chế đặc thù phải bảo đảm đúng đối tượng, điều kiện, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật; xác định rõ nhu cầu của công trình, dự án, nguồn cung, loại vật liệu, khối lượng và thời gian cung cấp; tăng cường kiểm tra, giám sát, không để lợi dụng cơ chế đặc thù để trục lợi, thất thoát tài nguyên, thao túng nguồn cung và giá vật liệu xây dựng trên địa bàn tỉnh.

Các chủ đầu tư, nhà thầu thực hiện các dự án chủ động xác định nhu cầu, nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án. Trường hợp đề nghị áp dụng cơ chế đặc thù theo quy định của pháp luật, phải xác định rõ mỏ hoặc khu vực đề nghị khai thác, loại vật liệu, khối lượng, thời gian cần cung cấp và chịu trách nhiệm về tính chính xác, sự cần thiết của đề xuất. Chỉ nghiệm thu, thanh toán vật liệu có nguồn gốc hợp pháp, đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra sử dụng khoáng sản không rõ nguồn gốc trong các công trình, dự án.

Quản lý sản lượng bằng dữ liệu số, chống thất thoát tài nguyên và thất thu ngân sách

Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu khoáng sản, tích hợp trạm cân, camera, định vị, hồ sơ mỏ; trình phương án trong tháng 9/2026. Trước mắt, phối hợp chia sẻ dữ liệu hiện có cho Thuế tỉnh, Công an tỉnh và các địa phương liên quan; cảnh báo chênh lệch giữa công suất, sản lượng, hóa đơn, kê khai thuế và hiện trạng mỏ.

Thuế tỉnh tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động khoáng sản; đối chiếu sản lượng doanh nghiệp kê khai với hóa đơn, giá bán, doanh thu và dữ liệu do các cơ quan quản lý nhà nước cung cấp; kiểm tra, xử lý theo thẩm quyền các hành vi kê khai không trung thực, sử dụng hoá đơn bất hợp pháp, trốn thuế và các hành vi gây thất thu ngân sách; chuyển ngay các vụ việc có dấu hiệu tội phạm cho cơ quan Công an xử lý.

Tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm và trách nhiệm quản lý địa bàn

Công an tỉnh chỉ đạo các đơn vị nghiệp vụ và Công an cấp xã phân công rõ trách nhiệm quản lý địa bàn, tuyến vận chuyển, bãi tập kết và khu vực có nguy cơ phát sinh vi phạm; kịp thời phát hiện, điều tra, xử lý theo quy định các hành vi khai thác trái phép, khai thác ngoài ranh giới, vận chuyển, tiêu thụ khoáng sản không rõ nguồn gốc, gian lận hoá đơn, trốn thuế, hợp thức hóa khoáng sản khai thác trái phép và các hành vi có dấu hiệu tội phạm; kịp thời xử lý theo quy định đối với các trường hợp buông lỏng quản lý, bao che hoặc tiếp tay cho vi phạm.

Thanh tra tỉnh thực hiện thanh tra theo chức năng, nhiệm vụ và kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt; phối hợp kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, không chồng chéo.

Sở Công Thương tăng cường quản lý, kiểm tra việc cung ứng, bảo quản, vận chuyển và sử dụng vật liệu nổ công nghiệp trong hoạt động khai thác khoáng sản; xử lý hoặc kiến nghị xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

UBND các xã, phường chịu trách nhiệm quản lý, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác trên địa bàn theo quy định; nắm chắc khu vực mỏ, tuyến vận chuyển, bãi tập kết; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo ngay cho cơ quan chức năng có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm. Quản lý chặt chẽ hoạt động thu hồi khoáng sản trong quá trình thực hiện các dự án, san gạt, cải tạo mặt bằng, nạo vét; không để lợi dụng để khai thác, kinh doanh khoáng sản trái phép. Chủ tịch UBND cấp xã chịu trách nhiệm trước Chủ tịch UBND tỉnh nếu buông lỏng quản lý, không kịp thời phát hiện, xử lý hoặc để xảy ra vi phạm kéo dài, phức tạp trên địa bàn.

Hoàn thiện cơ chế phối hợp; gắn khai thác với môi trường, hạ tầng và an sinh xã hội

Chủ tịch UBND tỉnh giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu sửa đổi Quy chế phối hợp và Phương án bảo vệ khoáng sản chưa khai thác, phù hợp mô hình chính quyền hai cấp; trình trong tháng 9/2026. Tổng hợp các khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền để kiến nghị Trung ương.

Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với các cơ quan nghiên cứu, tham mưu đề xuất các giải pháp huy động nguồn lực xã hội hoá theo quy định của pháp luật để hỗ trợ công tác phòng, chống thiên tai, bảo vệ môi trường, đầu tư xây dựng hạ tầng và thực hiện các chương trình an sinh xã hội tại địa bàn có hoạt động khoáng sản; bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch, không làm phát sinh nghĩa vụ tài chính trái quy định đối với doanh nghiệp; hoàn thành trong tháng 9/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, các tổ chức chính trị xã hội, các cơ quan báo chí tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân giám sát, phản ánh, tố giác vi phạm; thông tin khách quan, kịp thời.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật; khai thác đúng giấy phép, ranh giới, công suất, thiết kế, thời gian cho phép; kê khai trung thực sản lượng, giá bán, doanh thu; thực hiện đầy đủ hoá đơn, chứng từ theo quy định; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, đất đai, bảo vệ môi trường, an toàn lao động và cải tạo, phục hồi môi trường sau khai thác.

Đối với các mỏ đá, phải quản lý chặt chẽ việc sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, bảo đảm an toàn. Đối với các mỏ cát, sỏi phải kiểm soát chặt chẽ cao độ, phạm vi, tọa độ, không làm thay đổi dòng chảy, gây sạt lở bờ sông, ảnh hưởng công trình, dân cư. Không mua bán, vận chuyển khoáng sản không rõ nguồn gốc; không lợi dụng giấy phép để hợp thức hóa khai thác trái phép. Thực hiện kê khai, niêm yết, bán đúng giá; ưu tiên cung ứng vật liệu xây dựng cho công trình, dự án trên địa bàn tỉnh, trước hết là các công trình, dự án trọng điểm; phối hợp với chính quyền địa phương bảo vệ môi trường, kết cấu hạ tầng, bảo đảm an ninh, trật tự và giải quyết kịp thời các kiến nghị chính đáng của Nhân dân.

Trước ngày 15/8/2026, các Sở, ban, ngành, địa phương cụ thể hóa nhiệm vụ (rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ sản phẩm) gửi Sở NN&MT. Định kỳ trước ngày 25 hằng tháng, Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp báo cáo UBND tỉnh (nêu rõ nhiệm vụ hoàn thành, chậm tiến độ, nguyên nhân và trách nhiệm); tham mưu UBND tỉnh tổ chức sơ kết thực hiện trong tháng 12/2026.

 PQ (Tổng hợp)