Sở Nông nghiệp và Môi trường đang xây dựng và xin ý kiến của tổ chức, cá nhân góp ý vào dự thảo Nghị quyết quy định chính sách đặc thù hỗ trợ phát triển dược liệu gắn với phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng trên địa bàn tỉnh.

Phát huy tiềm năng, lợi thế phát triển dược liệu

Nghệ An có tiềm năng lớn để phát triển dược liệu với hệ sinh thái đa dạng, tài nguyên rừng phong phú. Toàn tỉnh đã ghi nhận khoảng 1.593 loài cây thuốc, trong đó có khoảng 35 loài, nhóm loài dược liệu tự nhiên có khả năng khai thác bền vững, với sản lượng ước khoảng 3.700 tấn/năm. Một số loài có giá trị kinh tế, khoa học và bảo tồn cao như Quế Quỳ, Bo bo, Chè hoa vàng, Sa nhân tím, Sâm Puxailaileng, Lan kim tuyến, Bảy lá một hoa.

Hiện nay, diện tích sản xuất, gây trồng, khoanh nuôi và phát triển dược liệu trên địa bàn tỉnh khoảng 3.503,65 ha. Tuy nhiên, việc phát triển dược liệu chưa tương xứng với tiềm năng; vùng nguyên liệu còn phân tán, quy mô chưa ổn định, chất lượng và nguồn giống chưa đồng đều, sản xuất còn nhỏ lẻ, liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa bền vững. Năng lực sơ chế, bảo quản, chế biến sâu và ứng dụng khoa học, công nghệ còn hạn chế; hoạt động du lịch gắn với dược liệu chủ yếu nhỏ lẻ, tự phát, chưa có sự kết nối hoàn chỉnh giữa vùng nguyên liệu, tri thức bản địa, doanh nghiệp lữ hành và cơ sở du lịch.

Trên cơ sở đó, việc ban hành chính sách đặc thù được xác định nhằm cụ thể hóa chủ trương của Tỉnh ủy về phát triển dược liệu giai đoạn 2026–2030, định hướng đến năm 2045; khuyến khích doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng đầu tư phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị; gắn sản xuất với bảo tồn nguồn gen, bảo vệ rừng, đa dạng sinh học, phát huy tri thức bản địa, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập, nhất là tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Đề xuất 7 nhóm chính sách hỗ trợ phát triển dược liệu gắn với du lịch

Theo dự thảo Nghị quyết, chính sách áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng tham gia trồng, sản xuất, chế biến, tiêu thụ dược liệu và kinh doanh, phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp trải nghiệm hoặc du lịch chăm sóc sức khỏe gắn với cây dược liệu trên địa bàn tỉnh.

Nghị quyết dự kiến quy định 07 nhóm chính sách hỗ trợ, tập trung vào các khâu từ sản xuất giống, phát triển vùng nguyên liệu đến chế biến và phát triển du lịch.

Cụ thể, dự thảo đề xuất các chính sách Hỗ trợ sản xuất giống dược liệu: Hỗ trợ một lần không quá 50% tổng mức đầu tư xây dựng mới cơ sở hạ tầng như nhà lưới, nhà kính, kho bảo quản, hệ thống tưới và mua mới thiết bị phục vụ sản xuất giống; mức hỗ trợ tối đa 02 tỷ đồng/dự án. Quy mô diện tích sản xuất giống từ 0,2 ha trở lên, cam kết duy trì sử dụng cơ sở hạ tầng được hỗ trợ tối thiểu 03 năm.

Hỗ trợ trồng dược liệu tập trung: Hỗ trợ một lần không quá 70% chi phí mua giống, phân bón, hệ thống tưới, tối đa 700 triệu đồng/ha; hỗ trợ làm đất trồng mới dược liệu tối đa 05 triệu đồng/ha. Diện tích vùng nguyên liệu phải đạt từ 01 ha trở lên, liền thửa và tiếp giáp trực tiếp, tạo thành khu vực sản xuất tập trung.

Hỗ trợ cây lâm nghiệp, cây lâm sản ngoài gỗ có giá trị dược liệu: Hỗ trợ kinh phí xây dựng phương án nuôi trồng, phát triển, thu hoạch và lập hồ sơ thiết kế kỹ thuật, tối đa 50 triệu đồng/phương án đối với tổ chức và 30 triệu đồng đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư. Đối với trồng tập trung, hỗ trợ 100% kinh phí mua cây giống và tối đa 40 triệu đồng/ha chi phí nhân công; đối với trồng phân tán, trồng bổ sung, khoanh nuôi, phục hồi dưới tán rừng, hỗ trợ 100% kinh phí mua cây giống và tối đa 15 triệu đồng/ha chi phí nhân công.

Hỗ trợ vùng nguyên liệu dược liệu đạt chuẩn GACP: Hỗ trợ tối đa 100% chi phí tư vấn, đánh giá, cấp giấy chứng nhận vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn GACP, tối đa 200 triệu đồng/Giấy chứng nhận và không quá 03 Giấy chứng nhận/dự án, phương án.

Hỗ trợ cấp mã số vùng trồng dược liệu: Hỗ trợ 100% chi phí thuê tư vấn, đánh giá, phân tích mẫu đất, mẫu nước, tối đa 50 triệu đồng/mã số vùng trồng.

Hỗ trợ xây dựng cơ sở bảo quản và chế biến dược liệu: Đối với cơ sở bảo quản, hỗ trợ 70% chi phí đầu tư xây dựng hạ tầng giao thông, điện, nước, xử lý chất thải, nhà xưởng và mua thiết bị, tối đa 02 tỷ đồng/dự án. Đối với cơ sở chế biến, hỗ trợ 60% kinh phí đầu tư xây dựng hạ tầng xử lý chất thải, giao thông, điện, nước, nhà xưởng và mua thiết bị trong hàng rào dự án, tối đa 15 tỷ đồng/dự án. Các cơ sở phải đáp ứng những điều kiện về quy mô, năng lực hoạt động, nguồn nguyên liệu và tỷ lệ sử dụng dược liệu có nguồn gốc trên địa bàn tỉnh.

Hỗ trợ phát triển sản phẩm du lịch, mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và chăm sóc sức khỏe gắn với cây dược liệu, tri thức bản địa: Hỗ trợ tối đa 70% chi phí xây dựng, cải tạo cảnh quan, khu vực trải nghiệm, hệ thống biển chỉ dẫn, tài liệu thuyết minh và quảng bá, tối đa 500 triệu đồng/mô hình hoặc điểm du lịch. Đối với đầu tư, cải tạo không gian trải nghiệm chuyên sâu như tắm lá thuốc, xông hơi thảo dược, ngâm chân, khu thư giãn, thiền, yoga và khu chế biến ẩm thực dinh dưỡng, hỗ trợ tối đa 70% chi phí hợp lệ, không quá 01 tỷ đồng/mô hình. Đồng thời, hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo, tập huấn kỹ năng nghiệp vụ du lịch và tuyên truyền quảng bá, định mức 300 triệu đồng/mô hình.

Các chính sách hỗ trợ được thực hiện có điều kiện, thông qua dự án, phương án sản xuất; mỗi nội dung chỉ được hỗ trợ một lần cho cùng một đối tượng, dự án, phương án hoặc hạng mục. Việc hỗ trợ phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch, điều kiện tự nhiên và thực tiễn từng địa phương, bảo đảm công khai, minh bạch, không trùng lặp với các chính sách khác. Các đối tượng thụ hưởng phải thực hiện cam kết duy trì những nội dung được hỗ trợ theo đúng mục đích và thời hạn quy định.

Tổng kinh phí dự kiến bố trí thực hiện các chính sách bình quân mỗi năm từ 52,77–60,57 tỷ đồng. Trong đó, chính sách hỗ trợ phát triển cơ sở sản xuất và nhân giống cây dược liệu từ 4–8 tỷ đồng/năm; hỗ trợ trồng dược liệu tập trung từ 5–7 tỷ đồng/năm; hỗ trợ phát triển dược liệu trong rừng 32,27 tỷ đồng/năm; hỗ trợ vùng nguyên liệu đạt chuẩn GACP 2,4 tỷ đồng/năm; hỗ trợ cấp mã số vùng trồng dược liệu 0,5 tỷ đồng/năm; hỗ trợ xây dựng cơ sở bảo quản và chế biến dược liệu 05 tỷ đồng/năm; hỗ trợ phát triển sản phẩm du lịch, mô hình du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và chăm sóc sức khỏe gắn với cây dược liệu từ 3,6–5,4 tỷ đồng/năm.

Mời đọc giả xem dự thảo Nghị quyếtvà tham gia góp ý.

PQ (tổng hợp)