Chiều 10/11, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị trực tuyến tổng kết Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2025” trên cơ sở tiếng mẹ đẻ trên địa bàn tỉnh. Đồng chí Hồ Thị Châu Loan - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì hội nghị.

Quang cảnh hội nghị

Qua 10 năm triển khai, năng lực sử dụng tiếng Việt của trẻ em người dân tộc thiểu số đã có bước tiến rõ rệt

Trưởng Phòng giáo dục mầm non, Sở GD&ĐT Ngô Thị Thu Hương báo cáo tổng kết Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016-2020, định hướng đến năm 2025” trên cơ sở tiếng mẹ đẻ trên địa bàn tỉnh

Qua 10 năm triển khai, năng lực sử dụng tiếng Việt của trẻ em người dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh đã có bước tiến rõ rệt. Ở nhiều vùng, tiếng Việt đã trở thành ngôn ngữ giao tiếp chính của trẻ, góp phần quan trọng vào nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và tiểu học.

Tại các cơ sở giáo dục mầm non, công tác huy động trẻ đến trường được duy trì ổn định và đạt kết quả cao. Tỷ lệ huy động trẻ người dân tộc thiểu số ra lớp đạt 23,3% đối với nhà trẻ (vượt chỉ tiêu Đề án 20%) và 93% đối với mẫu giáo (tiệm cận chỉ tiêu 95%). 100% trẻ em người dân tộc thiểu số đang học tại các cơ sở giáo dục mầm non được tổ chức tăng cường tiếng Việt trên cơ sở tiếng mẹ đẻ phù hợp với độ tuổi và đặc điểm tâm sinh lý của trẻ. Các trường mầm non đã chủ động xây dựng kế hoạch giáo dục, lồng ghép nội dung tăng cường tiếng Việt trong các hoạt động hàng ngày, đặc biệt chú trọng kỹ năng nghe, nói, phát âm chuẩn và mở rộng vốn từ. Kỹ năng giao tiếp tiếng Việt của trẻ 5 tuổi trước khi vào lớp 1 được cải thiện rõ rệt.

Tại cấp tiểu học, 100% học sinh tiểu học người dân tộc thiểu số được học và tăng cường tiếng Việt thường xuyên, liên tục, phù hợp với đặc điểm ngôn ngữ, văn hóa vùng miền. Các trường tiểu học tổ chức nhiều hình thức hỗ trợ học sinh như: “Câu lạc bộ Em yêu tiếng Việt”, “Thư viện thân thiện”, “Thư viện cộng đồng”, “Tiếng Việt với chúng em”; tăng cường hoạt động trải nghiệm, giao lưu học tập, hội thi đọc, kể chuyện nhằm phát triển năng lực ngôn ngữ. Nhờ đó, chất lượng dạy – học tiếng Việt ở vùng dân tộc thiểu số được nâng lên rõ rệt; tỷ lệ học sinh hoàn thành môn Tiếng Việt hằng năm đạt trên 98%, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện và giảm tỷ lệ học sinh yếu, học sinh bỏ học.

100% trẻ em và học sinh dân tộc thiểu số đến trường được học 2 buổi/ngày, tham gia tích cực các hoạt động tăng cường và giao tiếp bằng tiếng Việt. Các trường duy trì nền nếp chuyên cần, góp phần giảm tỷ lệ học sinh bỏ học, nâng cao tỉ lệ duy trì sĩ số, bảo đảm quyền được học tập của trẻ em dân tộc thiểu số. Các hoạt động giáo dục ngoài giờ, trò chơi dân gian, lễ hội văn hóa được tổ chức thường xuyên, vừa củng cố kỹ năng tiếng Việt, vừa giúp học sinh thêm yêu quê hương, văn hóa dân tộc.

100% cán bộ quản lý, giáo viên mầm non và tiểu học giảng dạy tại vùng dân tộc thiểu số được tham gia các lớp bồi dưỡng, tập huấn nâng cao năng lực dạy học, kỹ năng tổ chức hoạt động tăng cường tiếng Việt cho trẻ. Tổng kinh phí đầu tư, hỗ trợ và huy động giai đoạn 2017–2025 đạt khoảng hơn 216,7 tỷ đồng, góp phần đáng kể vào việc xây dựng môi trường học tập, giao tiếp tiếng Việt thân thiện, hiệu quả.

Đại diện Sở Giáo dục và Đào tạo trả lời, giải đáp các nội dung liên quan

Tại hội nghị, lãnh đạo các trường học trên địa bàn tỉnh tham luận về các nội dung gồm: Giải pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ dân tộc thiểu số trên cơ sở tiếng mẹ đẻ; tăng cường tiếng Việt thông qua việc tổ chức các hoạt động đọc trong thư viện trường tiểu học; công tác phối hợp giữa gia đình và nhà trường, gia đình và cộng đồng trong tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho trẻ tại trường mầm non Tiên Kỳ; giải pháp tăng cường tiếng Việt cho trẻ 3-5 tuổi vùng dân tộc thiểu số tại trường mầm non Chiêu Lưu 2; hiệu quả từ mô hình dân vận khéo về việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Thái cho trẻ mầm non…

Xây dựng kế hoạch giai đoạn 2025 – 2030 cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hồ Thị Châu Loan phát biểu

Kết luận hội nghị, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hồ Thị Châu Loan đề nghị để tiếp tục triển khai thực hiện tốt Đề án trong giai đoạn tới, các địa phương, đơn vị, các nhà trường tập trung triển khai thực hiện đồng bộ, có hiệu quả các nhiệm vụ giải pháp đã đề ra, đồng thời quan tâm triển khai thực hiện một số nội dung cụ thể.

Trong đó, UBND các xã tiếp tục rà soát kết quả thực hiện Đề án giai đoạn 2020 – 2025, xây dựng kế hoạch giai đoạn 2025 – 2030 cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tiễn của từng địa phương và tập trung triển khai thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nội dung của Đề án; tập trung công tác quy hoạch đất đai, phát triển mạng lưới trường lớp phù hợp xu thế phát triển; dành quỹ đất sạch cho các cơ sở giáo dục, dồn dịch điểm trường lẻ, ưu tiên sử dụng cơ sở vật chất các công trình dôi dư sau sáp nhập cho giáo dục mầm non. Đẩy mạnh công tác truyền thông, công tác xã hội hóa giáo dục, chỉ đạo đồng bộ các ban, ngành, đoàn thể trên địa bàn trong thực hiện tăng cường tiếng Việt cho trẻ mầm non và học sinh tiểu học. Tăng cường công tác kiểm tra, chỉ đạo, nhất là việc thực hiện các chế độ chính sách của học sinh, giáo viên, công tác quản lý bán trú của các cơ sở giáo dục trên địa bàn đảm bảo đầy đủ, kịp thời, đúng quy định.

Cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học vùng dân tộc thiểu số xây dựng môi trường tiếng Việt thân thiện, gắn với bản sắc văn hóa dân tộc, khuyến khích sử dụng các yếu tố văn hóa, ngôn ngữ địa phương trong hoạt động giáo dục. Đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục, vận dụng linh hoạt các mô hình phát triển ngôn ngữ, phẩm chất và năng lực cho học sinh phù hợp với đặc điểm từng vùng, từng dân tộc. Tăng cường hoạt động phát triển văn hóa đọc và ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy tiếng Việt, phát huy hiệu quả các hoạt động thư viện xanh, thư viện số trong các cơ sở giáo dục mầm non và tiểu học…

Các Sở, ngành tiếp tục quan tâm tạo mọi điều kiện theo chức năng nhiệm vụ để hỗ trợ các địa phương, nhà trường vùng miền núi, dân tộc thiểu số đảm bảo các điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, đội ngũ giáo viên… để thực hiện hiệu quả các mục tiêu, nhiệm vụ của Đề án.

Các phòng chuyên môn của Sở Giáo dục và Đào tạo trên cơ sở định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tiếp tục xây dựng Kế hoạch thực hiện Đề án trong giai đoạn 2025 – 2030 đảm bảo mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ mẫu giáo từ 3 đến 5 tuổi và thực hiện hiệu quả Chương trình giáo dục mầm non mới, Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Tập trung tham mưu công tác bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ giáo viên về chuyên môn, nghiệp vụ, hội thảo chuyên môn sâu về tăng cường tiếng Việt; hỗ trợ bồi dưỡng giáo viên vùng dân tộc thiểu số, phát huy đội ngũ cốt cán chuyên môn các cấp…

Kim Oanh