Ngày 03/8/2026, UBND tỉnh ban hành Văn bản số 9661/UBND-NN về việc thực hiện chỉ đạo của Bộ Dân tộc và Tôn giáo về tình hình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (Chương trình) giai đoạn 2026-2030 và năm 2026 trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phùng Thành Vinh giao Sở Dân tộc và Tôn giáo chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan triển khai thực hiện chỉ đạo của Bộ Dân tộc và Tôn giáo tại Thông báo số 2313/TB-BDTTG ngày 29/7/2026 về kết luận của Đoàn công tác Bộ Dân tộc và Tôn giáo tại buổi làm việc với tỉnh Nghệ An về kết quả kiểm tra, đánh giá tình hình thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới (NTM), giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi (DTTS và MN) giai đoạn 2026-2030 và năm 2026 trên địa bàn tỉnh; kịp thời tham mưu UBND tỉnh các nội dung thuộc thẩm quyền.

Tại Thông báo số 2313/TB-BDTTG, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị UBND tỉnh Nghệ An tiếp tục vận hành hiệu quả Ban Chỉ đạo thực hiện các Chương trình MTQG của tỉnh và chỉ đạo các xã sớm kiện toàn việc thành lập Ban Chỉ đạo. Đẩy nhanh việc ban hành, hoàn thiện quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng sở, ngành, địa phương; xác định rõ đầu mối thường trực, cơ chế phối hợp, chế độ thông tin, báo cáo và trách nhiệm của người đứng đầu trong chỉ đạo, điều hành Chương trình; sớm ban hành đầy đủ các văn bản thuộc thẩm quyền của địa phương theo quy định, trong đó đề nghị nghiên cứu nâng định mức hỗ trợ phát triển sản xuất, sinh kế để tránh manh mún, đảm bảo cho các đối tượng thụ hưởng có cơ hội sử dụng hiệu quả và thoát nghèo bền vững. 

Đồng thời tập trung chỉ đạo hoàn thành các nhóm mục tiêu, chỉ tiêu của Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và MN (Chương trình 1719) còn dở dang dự kiến hết năm 2026 sẽ đạt được. Đối với các nhóm mục tiêu, chỉ tiêu chưa đạt, đề nghị tỉnh rà soát, xác định rõ nguyên nhân, lộ trình, nguồn lực và có giải pháp ưu tiên thực hiện các chỉ tiêu có tác động trực tiếp đến đời sống người dân như điện sinh hoạt, nước sinh hoạt hợp vệ sinh, y tế chăm sóc sức khỏe người dân, tạo sinh kế và nâng cao thu nhập cho đồng bào DTTS. 

Cùng với đó, đẩy nhanh tiến độ giải ngân, sử dụng hiệu quả nguồn vốn được phép kéo dài sang năm 2026. Đề nghị tỉnh có văn bản chỉ đạo các xã, đơn vị có sử dụng vốn của Chương trình theo dõi tiến độ giải ngân theo từng tháng để kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh, xử lý đối với nguồn vốn hết nhiệm vụ chi, không còn đối tượng hoặc không đủ điều kiện giải ngân theo quy định; không để dồn nhiệm vụ giải ngân vào cuối năm. 

Khẩn trương hoàn thiện kế hoạch, danh mục dự án và điều kiện triển khai Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/01/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và MN giai đoạn 2026-2035, giai đoạn I: Từ năm 2026 đến năm 2030. Đề nghị tỉnh sớm ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030 và năm 2026 theo quy định; chỉ đạo các xã rà soát, hoàn thiện danh mục dự án, hồ sơ chuẩn bị đầu tư, phương án vốn đối ứng, vốn lồng ghép và phương án vận hành sau đầu tư để có thể triển khai ngay sau khi được cấp có thẩm quyền thông báo, giao kế hoạch vốn. 

Rà soát đầy đủ, thực chất nhu cầu cấp thiết của người dân trên phạm vi toàn tỉnh. Việc rà soát cần thực hiện đến từng thôn, xóm, từng hộ, từng nhóm đối tượng; có thứ tự ưu tiên, quy mô, tổng mức đầu tư, nguồn vốn, thời gian thực hiện, khả năng giải ngân và hiệu quả sử dụng. Lập danh mục các nhu cầu cấp bách để ưu tiên đầu tư, hỗ trợ trước như: Nhu cầu nước sinh hoạt đảm bảo vệ sinh, điện sinh hoạt, hạ tầng thiết yếu; ngoài ra cần rà soát đầy đủ tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, việc sắp xếp, ổn định dân cư, phòng chống thiên tai, phát triển sinh kế, đào tạo nghề, tạo việc làm và tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản của đồng bào các dân tộc. Chỉ đạo các xã rà soát toàn diện nhu cầu cấp thiết liên quan đến đời sống của đồng bào DTTS vùng DTTS và MN để triển khai ngay sau khi được giao vốn. 

Tăng cường quản lý các công trình sau đầu tư, đưa nhiệm vụ theo dõi vận hành sau đầu tư, duy tu, bảo trì là điều kiện bắt buộc khi phê duyệt dự án. Chỉ đạo các cơ quan liên quan khắc phục các tồn tại trong quá trình sử dụng các công trình theo kiến nghị của Đoàn công tác; đẩy nhanh tiến độ thi công để sớm đưa Trung tâm y tế Quỳ Hợp vào sử dụng, phát huy hiệu quả của nguồn vốn đầu tư, phục vụ chăm sóc sức khỏe cho đồng bào. 

Nâng cao năng lực cấp xã, thôn và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng để bảo đảm triển khai hiệu quả các nhiệm vụ của Chương trình. Đề nghị tỉnh tăng cường nhân lực cho cấp xã để thực hiện nhiệm vụ được chuyên môn hóa; tổ chức tập huấn, hướng dẫn trực tiếp, ban hành quy trình mẫu, hồ sơ mẫu, biểu mẫu dữ liệu thống nhất; bảo đảm phân cấp đi đôi với năng lực thực hiện và trách nhiệm giải trình. Tăng cường chuyển đổi số, đẩy nhanh tiến độ số hóa hồ sơ và chuẩn hóa dữ liệu quản lý Chương trình…

Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị UBND tỉnh Nghệ An căn cứ Thông báo kết luận này chỉ đạo các Sở, ngành, địa phương liên quan cụ thể hóa thành nhiệm vụ, thời hạn, sản phẩm và trách nhiệm thực hiện; giao Sở Dân tộc và Tôn giáo làm đầu mối theo dõi, tổng hợp, định kỳ báo cáo UBND tỉnh và gửi Bộ Dân tộc và Tôn giáo qua Văn phòng Quốc gia về dân tộc và miền núi để theo dõi, tổng hợp. 

  H.B (Tổng hợp)