Theo Sở Nội vụ, để chuẩn bị cho việc thực hiện mô hình chính quyền địa ương 2 cấp từ ngày 01/7/2025, Bộ Nội vụ đã có Công văn số 1911/BNV-TCPCP ngày 29/4/2025 về một số nội dung liên quan đến tổ chức, hoạt động của hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện. Căn cứ hướng dẫn của Bộ Nội vụ, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Công văn số 4007/UBND-TH ngày 10/5/2025 về việc tổ chức hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện hoạt động phạm vi huyện, xã. Theo đó, UBND tỉnh giao các sở, ban, ngành cấp tỉnh rà soát các tổ chức hội thuộc phạm vi quản lý nhà nước về ngành, lĩnh vực, thực hiện sáp nhập, hợp nhất hội quần chúng (không phải hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ) có tính tương đồng về lĩnh vực hoạt động; giao UBND cấp huyện ban hành văn bản thông báo hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện có phạm vi hoạt động huyện kết thúc hoạt động; thực hiện việc sáp nhập, hợp nhất đối với hội quần chúng, quỹ xã hội, quỹ từ thiện hoạt động trong phạm vi đơn vị hành chính cấp xã theo đúng quy định.

Ngày 10/6/2025, Sở Nội vụ ban hành Công văn số 2907/SNV-TCBC đôn đốc các sở, ngành cấp tỉnh, UBND cấp huyện khẩn trương triển khai các nhiệm vụ yêu cầu tại Công văn số 4007/UBND-TH; ngày 16/7/2025 ban hành Công văn số 3900/SNV-TCBC về việc hướng dẫn thực hiện một số nhiệm vụ quản lý nhà nước lĩnh vực hội, quỹ. Theo đó, Sở Nội vụ đã hướng dẫn UBND các phường, xã những nội dung rất cụ thể và chỉ dẫn rõ các văn bản quy định của pháp luật để làm căn cứ thực hiện.

Tuy nhiên, hiện nay, ở nhiều địa phương việc quản lý nhà nước hội, quỹ còn lúng túng do chưa bám sát sát các quy định hiện hành và văn bản hướng dẫn của cấp trên. Để thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước về hội, quỹ trên địa bàn, UBND cấp xã cần căn cứ Hướng dẫn 3900/SNV-TCBC của Sở Nội vụ và quy định tại các nghị định: Nghị định số 93/2029/NĐ-CP ngày 25/11/2019 về tổ chức, hoạt động của quỹ xã hội, quỹ từ thiện; Nghị định số 136/2024/NĐ-CP ngày 23/10/2024 sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 93/2029/NĐ-CP; Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 08/10/2024 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội, tiến hành ngay việc sắp xếp, sáp nhập, hợp nhất, giải thể, đổi tên, thành lập (thành lập mới nếu nội dung hoạt động, tôn chỉ mục đích không tương đồng với hội đã có thì UBND cấp xã xem xét, quyết định)…  đối với các tổ chức hội quần chúng tự nguyện, tự quản của xã, phường cũ đang hoạt động trên địa bàn xã mới.

Đối với Hội do Đảng Nhà nước giao nhiệm vụ (theo danh mục các hội tại Đề án), trong đó có các hội như cử tri xã Môn Sơn, xã Đô Lương đề nghị thì thực hiện theo lộ trình Đề án 51-ĐA/TU và hướng dẫn của Mặt trận Tổ quốc các cấp. Trong trường hợp có văn bản chỉ đạo của Mặt trận tổ quốc tỉnh, xã cho phép thành lập, sáp nhập, hợp nhất hay giải thể… thì UBND cấp xã – theo chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước lĩnh vực hội – sẽ tham mưu thực hiện các quy trình, thủ tục hành chính đã quy định tại Nghị định số 126/2024/NĐ-CP./.